KONFERANS PROGRAMI
· Açılış
Konuşması
Mehmet Nuri GEZMİŞ
Rize İl Sosyal Hizmetler Müdürü
· Açılış
Konuşması
Halide ESEN
Rize Valisinin Eşi
· “Rize
İli’nde Sosyal Risk Altında Olanlarla İlgili Hizmet Sunum Sisteminin
Geliştirilmesi Projesi” Tanıtım Konuşması
Prof. Dr. Işıl BULUT
Başkent Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Fakültesi
Sosyal Hizmetler Bölüm Başkanı.
· Konferans:
“Ailede Yaşam Kalitesi”
Dr. Arzu İÇAĞASIOĞLU ÇOBAN
Başkent Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Fakültesi
Sosyal Hizmetler Bölümü Öğretim Üyesi.
Ailede Yaşam Kalitesi
Dr. Arzu İçağasıoğlu Çoban
Başkent Üniversitesi
Sağlık Bilimleri Fakültesi
Sosyal Hizmetler Bölümü
Yaşam Kalitesi
En temelde “yaşam”ı tanımladığı için yaşam kalitesi kavramı çok
boyutlu bir kavramdır. Bu nedenle farklı disiplinlerin ilgi alanına
girmektedir ve literatürde farklı tanımlar yer almaktadır.
Yaşam Kalitesi
Dünya Sağlık Örgütü (1999) yaşam kalitesini, bireylerin
yaşadıkları kültür ve değer sistemi içinde yaşamdaki yerlerine ilişkin
bireysel algılamaları olarak tanımlamaktadır.
Bu bireysel algılamalar ise
Økişinin
yaşamdan beklentileri,
Øulaşmak
istediği amaçlar,
Øyaşadığı
standartları içermektedir.
Yaşam Kalitesi
Literatürde yaşam kalitesine ilişkin tanımların,
-Bireyin öznel algıları
-Bireyin içinde yaşadığı nesnel koşullar
olmak üzere iki biçimde ele alındığı görülmektedir.
Yaşam Kalitesi
Yaşam kalitesini bireyin öznel algısına ilişkin ele alan
tanımlar;
-Sağlıklı olmak,
-Güvende hissetmek,
-Kendine güven duymak,
-Mutlu olmak,
-Hayatını paylaştığı kişilere kendini yakın hissetmek,
-Eğlenmek,
-Kendisi için önemli olan inançlara sahip olmak ve bunlar
doğrultusunda yaşamak,
-İstediği şeyleri elde edebilmek,
-Farklı olanaklara ve bu olanaklar arasından seçim yapabilme
şansına sahip olmak açısından ele almaktadır.
Yaşam Kalitesi
Yaşam kalitesini bireyin içinde yaşadığı nesnel koşullar
çerçevesinde ele alan tanımlar;
-Sağlıklı çevre,
-Gelir,
-Temel ihtiyaçların karşılanmasına yönelik hizmetlerin
varlığı ve bunlara ulaşabilme durumu,
-Kültürel etmenler,
-Ülkenin içinde bulunduğu refah durumu bağlamında
tartışmaktadır.
Yaşam Kalitesi
Yaşam, bireyin içinde yaşadığı sosyal çevresel koşulları ve bu
koşullara ilişkin bireysel algılamaları içeren bir bütündür. Bu nedenle
yaşam kalitesi bireyin öznel algılamalarının ve nesnel koşullarının
oluşturduğu bütünsel bir kavramdır.
Yaşam Kalitesi
ØYaşam
kalitesi çok yönlü bir kavramdır.
ØYaşam
durağan bir şey değildir ve bir süreçtir. Bu nedenle yaşam kalitesi kavramı,
yaşamı meydana getiren fiziksel, sosyal, psikolojik, maddi, manevi tüm
öğelerin etkileşimlerinden oluşan bir bütünlüktür.
Yaşam Kalitesi
ØYaşam
kalitesi çok temel olarak nesnel ve öznel göstergelerin etkileşimlerinden
oluşur.
ØYaşam
kalitesinin öznel boyutunun son derece önemli olmasına karşın bir bütün
olarak yaşam kalitesi dünyadaki her insan için geçerli ve ölçülebilir bir
kavramdır. Ölçülebilmesi demek ise bilimsel yönünün bulunması, işlevsel
olması ve yaşamla ilgili olarak veri sağlaması anlamına gelmektedir.
Ailenin İşlevleri
Fonksiyonalist teorisyenler ailenin, toplumun ihtiyaçlarını
karşılamak için değişik fonksiyonları olduğunu ve değişen toplumsal yapıya
göre de ailenin fonksiyonlarının yeniden şekillendiğini ifade etmektedirler.
Ailenin İşlevleri
ØNeslin
devamı
ØSosyal
ve toplumsal kuralların nesiller boyunca aktarımı
ØAile
üyelerinin bakımı, korunması
ØAile
üyelerinin sevgi, destek, önemsenme gibi duygusal ihtiyaçlarının
karşılanması
Ailenin İşlevleri
Aile bu işlevleri aracılığı ile hem bireylerini korur,
yetiştirir hem de toplumsal yaşamın devam etmesini sağlar. Bu anlamıyla aile
kurumu çoğu kez bir sosyal sigorta olarak görülmektedir.
Ailenin İşlevleri
Günümüzde aile bir çok açıdan değişime uğramıştır. Modern
endüstrinin gelişmesiyle birlikte üretim biçimleri değişmiş ve ailenin
duygusal fonksiyonları daha çok öne çıkmıştır. Bugünkü ailenin temel
fonksiyonu eşler arasında doyumlu bir ilişki ve çocuk yetiştirme olarak
belirmiş durumdadır
Ailenin Birey ve Toplum İçin Önemi
Ailenin Yaşam Kalitesi Niçin Önemlidir?
Ailenin yaşam kalitesinin belirlenmesi,
Øbirey-toplum
ilişkisinin anlaşılması,
Øailenin,
içinde yaşadığı koşulları nasıl değerlendirdiğinin anlaşılması,
Øaileye
yönelik hizmetlerin planlanmasında
önem taşımaktadır.
Ailenin Yaşam Kalitesi Niçin Önemlidir?
Günümüz koşullarında aile kurumunun karşı karşıya kaldığı
ØYoksulluk,
ØBoşanma,
ØAile
içi şiddet,
ØYetişkinler
ve gençler/çocuklar arasında artan suç olayları,
ØTek
ebeveynli aileler,
ØAlkol
ve uyuşturucu kullanımın yaygınlaşması,
ØRuhsal
rahatsızlıklar gibi sorunların çözümünde yaşam kalitesi bakış açısının
kullanılması politikaların geliştirilmesinde ve hizmetlerin planlanmasında
önemlidir.
Ailenin Yaşam Kalitesi Niçin Önemlidir?
Bireyin yaşam tatminini ve yaşam saygınlığını etkileyen en temel
sosyal ünite ailedir ve ailenin yaşamının kaliteli olması tek tek bireylerin
ve bir bütün olarak toplumun yaşam kalitesinin yüksek olması anlamına
gelmektedir.
Ailenin Yaşam Kalitesinin Belirlenmesine İlişkin
Kavramsal Model
Ailenin Nesnel Yaşam Kalitesi Göstergeleri
-Ailenin sosyo-demografik özellikleri
-Ailenin eğitim düzeyine ilişkin özellikleri
-Ailenin ekonomik özellikleri
-Ailenin sağlığa ilişkin özellikleri
-Ailenin yaşadığı konut ve çevreye ilişkin özellikleri
-Ailenin aile içi iletişim ve etkileşim kalıplarına ilişkin
özellikleri
-Ailenin boş zamanlarının varlığı ve bunu değerlendirme
biçimlerine ilişkin özellikleri
-Ailenin etnik köken ve maneviyatına ilişkin özellikleri
-Ailenin toplum yaşamına katılma düzeyi ve biçimlerine
ilişkin özellikleri
Ailenin Öznel Yaşam Kalitesi Göstergeleri
-Aile üyelerinin ekonomik durumlarını algılama biçimlerine
ilişkin özellikleri
-Aile üyelerinin çalışma yaşamlarını algılama biçimlerine
ilişkin özellikleri
-Aile üyelerinin yaşadıkları konutu algılama biçimlerine
ilişkin özellikleri
-Aile üyelerinin komşuluk ilişkilerini algılama biçimlerine
ilişkin özellikleri
-Aile üyelerinin aile içi iletişim ve etkileşimini algılama
biçimlerine ilişkin özellikleri
-Aile üyelerinin boş zamanlarını değerlendirme biçimlerini
algılamalarına ilişkin özellikleri
-Ailenin kendileriyle ilgili algılamalarına ilişkin
özellikleri
-Ailenin dostluk ve arkadaşlık ilişkilerini algılamalarına
ilişkin özellikleri
-Aile üyelerinin bireyler arası ilişkilerini algılamalarına
ilişkin özellikleri
-Aile üyelerinin içinde yaşadıkları çevreyle olan
ilişkilerini algılama biçimlerine ilişkin özellikleri
-Ailenin ülke yönetimini algılamalarına ilişkin özellikleri
Ailelerin Nesnel Yaşam Kalitesini Oluşturan Göstergelere İlişkin Bulgular
Ailenin Nesnel Yaşam Kalitesi Göstergeleri
-Ailenin sosyo-demografik özellikleri
-Ailenin eğitim düzeyine ilişkin özellikleri
-Ailenin ekonomik özellikleri
-Ailenin sağlığa ilişkin özellikleri
-Ailenin yaşadığı konut ve çevreye ilişkin özellikleri
-Ailenin aile içi iletişim ve etkileşim kalıplarına ilişkin
özellikleri
-Ailenin boş zamanlarının varlığı ve bunu değerlendirme
biçimlerine ilişkin özellikleri
-Ailenin etnik köken ve maneviyatına ilişkin özellikleri
-Ailenin toplum yaşamına katılma düzeyi ve biçimlerine
ilişkin özellikleri
Ailelerin Öznel Yaşam Kalitesini Oluşturan Göstergelere İlişkin Bulgular
Ailenin Öznel Yaşam Kalitesi Göstergeleri
-Aile üyelerinin ekonomik durumlarını algılama biçimlerine
ilişkin özellikleri
-Aile üyelerinin çalışma yaşamlarını algılama biçimlerine
ilişkin özellikleri
-Aile üyelerinin yaşadıkları konutu algılama biçimlerine
ilişkin özellikleri
-Aile üyelerinin komşuluk ilişkilerini algılama biçimlerine
ilişkin özellikleri
-Aile üyelerinin aile içi iletişim ve etkileşimini algılama
biçimlerine ilişkin özellikleri
-Aile üyelerinin boş zamanlarını değerlendirme biçimlerini
algılamalarına ilişkin özellikleri
-Ailenin kendileriyle ilgili algılamalarına ilişkin
özellikleri
-Ailenin dostluk ve arkadaşlık ilişkilerini algılamalarına
ilişkin özellikleri
-Aile üyelerinin bireyler arası ilişkilerini algılamalarına
ilişkin özellikleri Aile üyelerinin içinde yaşadıkları çevreyle olan
ilişkilerini algılama biçimlerine ilişkin özellikleri
Ailenin ülke yönetimini
algılamalarına ilişkin özellikleri
T.C.