
Yetiştirme Yurtları Yönetmeliği;
Bilindiği üzere 13.11.1995 tarihinde 22462 sayılı Resmi Gazete’de
yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Kuruluşlarımızın işleyişi bu yönetmelik
çerçevesinde yürütülmektedir.
Yönetmeliği tamamlayıcı olarak;
“Yetiştirme Yurdu Gençlerinin Yönetime Katılma Usul ve Esasları Hakkında
Yönerge”,
“Çocuk Yuvaları ve Yetiştirme Yurtlarının Günlük Yaşam Programlarının
Düzenlenmesi, İç Yerleşim Planlarının Oluşturulması ve Çocukların
Ödüllendirilmelerinde Uyulacak Esaslar Hakkında Yönerge” ve
İşleyişe İlişkin Genelgeler
Hazırlanmış ve yürürlüğe konmuştur.
Ailelerin genellikle kriz dönemlerinde iken müracaat ederek çocuklarına
bakamadıklarını belirttikleri, her ailenin içerisinde bulunduğu
psikolojik, sosyal ve ekonomik şartlar nedeniyle kriz dönemlerini farklı
sürelerde atlatabildikleri bilinmektedir. Bu tür hassas dönemler özellikle
izlenmeli ve kriz dönemini atlatan aile ve çocukların durumları süratle
yeniden değerlendirilmelidir.
SOSYAL HİZMET MODELLERİ
AYNİ NAKDİ YARDIMLA AİLE YANINDA BAKIM
KORUYUCU AİLE BAKIMI
EVLAT EDİNDİRME
KURULUŞ BAKIMI
Çocukların ailesine dönüşü için ANY miktarı arttırılmış ve yeni
uygulamalar başlatılmıştır.
“Ayni ve Nakdi Yardım Desteği ile Eve Dönüş Uygulamalarında Dikkat
Edilecek Hususlar” 14.04.2005 tarih ve 2005 - 04 nolu Genelge ile
düzenlenmiştir.
ANY ile aile yanında bakılanlara tedavi yardımının yapılması,
Giyecek yardımının yapılması (Nisan -Eylül),
Okul ve Kırtasiye ihtiyaçlarının karşılanması (Eylül),
Gerekirse yol parasının karşılanması,
Eğitim durumuna göre harçlık ödenmesi.
Kuruluş bakımı Ülkemizde en en yoğun uygulanan bir sosyal hizmet
modelidir.
Kuruluş bakımı Ülkemizde en en yoğun uygulanan bir sosyal hizmet
modelidir.
Ancak :
Özellikle 0-6 yaş grubu çocuklar için çok önemli görülen temel güven
duygusu ve sağlıklı kişilik gelişimine olanak veren yetişkinle teke tek
iletişimi kısıtlamaktadır.
13 – 18 yaş döneminde psikolojik sorunların artmasına neden olmaktadır.
Bu sorunların çözümü için bir çok meslekten personel çalıştırılması
gerekmektedir.
Geniş arazilerde kurulu büyük binalara ihtiyaç duyulmaktadır.
Binaların ve eşyaların çok hızlı yıpranması gibi nedenlerle pahalı bir
hizmettir.
Çocuğun en iyi yetiştirilebileceği ortam ailedir.
VAKA TARTIŞMA VE DEĞERLENDİRME TOPLANTILARI
Fiziksel ve psiko - sosyal sorunları nedeniyle kuruluşa uyum sağlayamayan,
davranış ve gelişim sorunu gösteren çocuklarla ilgili vak’a tartışma ve
değerlendirme toplantılarının sistemli olarak yapılmasına özen
gösterilmelidir.
VAKA TARTIŞMA TOPLANTI SÜRECİ
Grup sorumlusu tarafından vak’anın kısa bir tanıtımı yapılır.
Gençlerle çalışma yapan meslek elemanlarının her biri yaptıkları
çalışmalarla ilgili sunumlarını yaparlar.
Vak’a ile ilgili özel ve genel tartışma yapılır.
Gencin sorunu / sorunlarının çözümü hakkında neler yapılacağına dair
öneriler tartışılır.
Gencin yüksek yararı göz önünde bulundurularak müdahale yöntemleri
belirlenir ve uygulama programı yapılır.
Grup sorumlusu tarafından vak’a tartışma ve değerlendirme raporu yazılarak
sonraki hizmetler ve çalışmalar için gencin dosyasında muhafazası
sağlanır.
Gencin sorunlarının çözümüne yönelik yapılan çalışmalar en az üç vak’a
tartışma ve toplantısında ele alınmalıdır.
Bütün bu çalışmalara karşın; çevre değişikliği gerektiğine karar verilmesi
halinde, hazırlanan gerekçeli sosyal inceleme, toplantı ve mesleki çalışma
raporları Genel Müdürlüğe gönderilir.
Türk ceza kanununa göre suç sayılan fiilleri islemiş veya bu tür fiillerle
karşı karşıya kalmış çocukların durumları, adli makamlara intikal
ettirilerek Genel Müdürlüğümüze gereği yapılmak üzere bildirilir.
Harçlık miktarı her yıl bütçe kanunları ile tespit edilen memur aylık
katsayısının gösterge rakamı ile çarpımı sonucu kesinti yapılmaksızın net
olarak ödenir.
İlköğretim 1-4 sınıf : 300 x 40100 = 12 YTL
İlköğretim 5-8 sınıf : 450 x 40100 = 18 YTL
Lise ve dengi okul : 600 x 40100 = 24 YTL
Yüksek öğrenim : 1000 x 40100 = 40 YTL
Çocuk harçlıklarının arttırılması amacıyla 2005 mali bütçesinde ek ödenek
verilmiş, yönetmelik değişikliği tasarısı Maliye Bakanlığının görüşüne
sunulmuştur.
Öğrenime devam edenlerin kredi ve burs almaları halinde harçlıkları
kesilmez,
Öğrenime devam etmeyen çocukların yaş durumları göz önüne alınarak öğrenim
durumlarına eş oranda harçlık verilir,
Tam gün öğrenim görenlerden yemeklerini kuruluşta yiyemeyen çocuklara
harçlıkları öğrenim süresince iki kat ödenir,
Kaçak durumda olan çocuklarla,korunma kararı kaldırılmak üzere ailelerinin
yanında olan çocuklara harçlık ödenmez.
Harçlıklar günlük, haftalık ve aylık olarak verilebilir.
Verilen harçlıklar çocuk harçlık defterine imza karşılığı işlenir.
Çocukların ay içinde kullanmadıkları harçlıkları çocuklar
adına grup sorumlularınca ulusal bankalarda açılacak hesaba aylık olarak
yatırılır.

Tedavi,sosyal sportif etkinlikler,kamp ve benzeri nedenlerle il dışına
çıkan çocuklara il dışında geçirdikleri her gün için 50 gösterge rakamının
memur aylık katsayısı ile çarpımı kadar ek harçlık ödenir.
Yetiştirme yurtlarında korunup, bakılmakta
olan ve öğrenimlerine devam etmeyen, gerek döner sermaye atölyelerimizde
gerekse kuruluş dışında herhangi bir işte çalışmakta olan çocuklarımızın
Çıraklık ve Mesleki Eğitime devam etmeleri sağlanmalıdır.
Velayet, vesayet ve kayyumluk durumlarının
her çocuk için açığa kavuşturulmuş olması gerekmektedir.
Cinsel ihmal, istismar, taciz vakalarında (ensest
dahil), konu hakkında savcılığa suç duyurusunda bulunulması, Emniyet
Müdürlüğüne bildirilmesi davanın takibi için dosyanın Genel Müdürlüğümüze
gönderilmesi gerekmektedir.
Vaka daha önce vuku bulsa dahi işlem yapılmalıdır.
Cinsel ihmal ve istismar (Ensest) vakasında
çocuğun aileye izinli verilip verilmeyeceği, velayet, vesayet durumları
üzerinde önemle durulmalıdır.
Çocuğun haklarının korunması amacıyla açılan davalar mutlak suretle
takip edilmelidir.
Kurum içi veya dışında cinsel ve fiziksel
istismara uğrayan gençlerimizle meslek elemanlarınca yapılacak görüşme
sonucu İl Müdürlüğü kanalıyla savcılığa suç duyurusunda bulunulması,
Konu Emniyete intikal etmişse konunun takip edilmesi; edinilen bilgi ve
belgelerin Genel Müdürlüğümüze intikal ettirilmesi gerekmektedir.
Son yıllarda ailelerin sosyo-ekonomik ve
kültürel yapısındaki değişim nedeniyle korunma altına alınma nedenlerinde
farklılıklar ve korunma altına alınan çocuk sayısında yoğun artışlar söz
konusudur.
Zaman zaman çocuk ve gencin durumu, yuva ve
yetiştirme yurtlarımızın çoğunun kapasite üstü hizmet vermesine rağmen
nakil ya da tertip yapılmasını zorunlu kılmaktadır.
Bilindiği gibi, Genel Müdürlüğümüzce
çocukların başka illerdeki kuruluşlara nakilleri, aile, kardeş, okul,
sağlık vb. nedenlerle; korunma kararları, sosyal inceleme raporları,
sağlık raporları, sınav sonuç belgeleri incelenerek yapılmaktadır.
Ancak, çocukların öğrenim ve sağlık gibi ivedilik gerektiren durumlarda
yapılan nakilleri zaman alabilmekte bu da harçlık, kırtasiye, giyim-kuşam,
ilaç ve tedavi giderlerinin karşılanması ve okul takiplerinin yapılması
konularında sıkıntı yaratmaktadır.
Nakli yapılan çocuk için nakil bilgi formu
düzenlenir.
Çocuk, personel refakatinde kişisel dosyası ve sağlık dosyası ile nakli
yapılan kuruluşa teslim edilir.
Çocuğu kabul eden kuruluşça nakil bilgi formu imzalanmadan kuruluştan
kaydının silinmemesi gerekmektedir.
Bürokrasinin azaltılması amacıyla, çocuk
yuvaları ve yetiştirme yurtlarında koruma altında bulunan çocukların
yalnızca Okul ve sağlık nedeniyle yapılması gereken ivedi ve zorunlu nakil
işlemleri ile ilgili yetki, İl Sosyal Hizmetler Müdürlüklerine
devredilmiştir.