Sosyal Hizmetler ve
Çocuk Esirgeme Kurumu Genel Müdürlüğünden: BAKIMA
MUHTAÇ ÖZÜRLÜLERE YÖNELİK ÖZEL BAKIM
MERKEZLERİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ
BÖLÜM Amaç,
Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliğin amacı, gerçek veya özel hukuk
tüzel kişileri tarafından açılacak bakıma muhtaç özürlülere yönelik özel
bakım merkezlerinin açılış izni, çalışma şartları, personel standardı,
denetlenmeleri ile ücret tespiti ve ödemelerine ilişkin usul ve esasları
belirlemektir. Kapsam MADDE 2 – (1) Bu Yönetmelik, gerçek veya özel hukuk tüzel
kişileri tarafından açılacak bakıma muhtaç özürlülere yönelik özel bakım
merkezlerini kapsar. Dayanak MADDE 3 – (1) Bu Yönetmelik, 24/5/1983 tarihli ve 2828 sayılı
Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Kanununun 9 uncu maddesinin (g) bendi
ile 34, 35 ve ek 7 nci maddeleri hükümlerine
dayanılarak hazırlanmıştır. Tanımlar MADDE 4 – (1) Bu Yönetmelikte geçen; a)
Bakıma Muhtaç Özürlü: Özürlülük sınıflandırmasına göre ağır özürlü olduğu
belgelendirilenlerden, günlük hayatın alışılmış, tekrar eden gereklerini
önemli ölçüde yerine getirememesi nedeniyle hayatını başkasının yardımı ve
bakımı olmadan devam ettiremeyecek derecede düşkün olan kişiyi, b)
Bakıcı Personel: Bakıma muhtaç özürlülere bakım hizmeti sunabileceğine
ilişkin Millî Eğitim Bakanlığı onaylı sertifikası olan ve bakım merkezinde
veya bakım merkezine bağlı olarak bakıma muhtaç özürlünün ikametgâhında,
bakıma muhtaç özürlülere kişisel bakım hizmeti sunan kişiyi, c)
Bireysel Bakım Planı: Bakıma muhtaç özürlünün bakımına ilişkin fiziksel, psiko-sosyal ve benzeri alanlarda yaşanan sorunları, bu
sorunların sebepleri ve tespit edilen veriler dikkate alınarak hangi
alanlarda ve süreçte bakıma ihtiyacının olduğunun belirlenmesi, belirlenen
ihtiyaçlar doğrultusunda yapılabilecek çalışmaları içeren ve genel çerçevesi
Genel Müdürlükçe belirlenen planı, ç)
Genel Müdürlük: Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Genel Müdürlüğünü, d)
İlçe Müdürlüğü: İlçe Sosyal Hizmetler Müdürlüklerini, e)
İl Müdürlüğü: İl Sosyal Hizmetler Müdürlüklerini, f)
Merkez: Bakıma muhtaç özürlülerin bakımı için yatılı ve/veya gündüzlü hizmet
veren, gerçek veya tüzel kişiler tarafından açılan ve sosyal hizmet kuruluşu
statüsünde olan, özel bakım kurumlarını, g)
Mesleki Personel: Bu Yönetmeliğin uygulanmasında; aldığı lisans eğitimi ile
sosyal çalışmacı, psikolog veya çocuk gelişimci unvanına sahip olan
personeli, ğ)
Sağlık Personeli: Bu Yönetmeliğin uygulanmasında; hemşire veya sağlık memuru
unvanına sahip olan personeli, ifade
eder. İKİNCİ
BÖLÜM Merkez
Açma, Hizmete Başlama, Personel Hareketleri, Devir, Nakil ve Kapatma Merkeze ad verme MADDE 5 – (1) Merkez adlarında, resmî ve diğer özel bakım
merkezlerinde kullanılan ad ve unvanlar ile yabancı dildeki kelime ve
deyimler kullanılmaz. (2)
Merkez adında hizmet verilecek özür gurubu belirtilmez. Merkez açmak için dosyaların
tamamlanma süresi MADDE 6 – (1) Merkez açmak isteyen kurucu, 7 nci maddede belirtilen resmî yazının yazıldığı tarihi
müteakiben üç ay içinde dosyalarını tamamlayarak il müdürlüğüne teslim eder.
Bu süre içinde dosyalarını teslim etmeyen kurucuların başvurusu iptal edilir. Merkez açmak için başvurunun
yapılması ve değerlendirilmesi MADDE 7 – (1) Merkez açmak isteyen gerçek veya özel hukuk
tüzel kişileri, hizmete açılmak istenen merkezin adını, bakım hizmeti
verilecek özür grubunu veya gruplarını, hizmetin yatılı veya gündüzlü olarak
verileceğini ve hizmet verilecek binanın adresini belirten dilekçe ile bu
Yönetmeliğin 8 inci ve 9 uncu maddelerde belirtilen belgelerle birlikte il
müdürlüğüne başvururlar. (2)
İl müdürlüğünce görevlendirilecek üç mesleki personel otuz iş günü içinde
merkez binasının fiziki özelliklerini adrese giderek, belgeleri ise dosya
üzerinden inceler. Merkez binasının ve merkezi açacak kurucunun ve sorumlu
müdürün yapılan inceleme sonucunda, uygun görülmesi hâlinde tutanak
hazırlanır. Tutanağın bir nüshası merkezin açılışına ilişkin diğer işlemlerin
başlatılması ve dosyanın tamamlanması için resmî yazı ekinde kurucuya
verilir. Kurucudan istenecek belgeler MADDE 8 – (1) Kurucu olacak gerçek veya özel hukuk tüzel
kişilerin temsilcisinden aşağıdaki belgeler istenir. a)
Nüfus cüzdanı örneği, b)
Adlî sicil kaydı, c)
İkametgâh belgesi, ç)
En az ilkokul veya ilköğretim mezunu olduğuna dair belge, d)
Tüzel kişinin şirket olması hâlinde, şirket ilanının yayımlandığı ve merkezin
açılışının faaliyetleri kapsamında olduğunu gösterir ticaret sicil gazetesi,
vergi levhası ve imza sirküleri, e)
Tüzel kişinin sermaye şirketi olması hâlinde göstereceği temsilciden,
temsilcinin hissedarlar arasından olduğunu ve şirketi temsile yetkili
olduğunu gösterir noterden tasdikli belge ve karar örneği, f)
Tüzel kişinin dernek veya vakıf olması hâlinde göstereceği temsilciden,
dernek veya vakıf yönetim kurulu üyesi olduğunu ve tüzel kişiliği temsile
yetkili olduğunu gösterir noterden tasdikli belge ve karar örneği, merkezin
açılışının vakıf senedi/dernek tüzüğünde yer aldığını gösterir belge, g)
Kurucunun vergi borcu ve Sosyal Sigortalar Kurumuna pirim borcu olmadığına
dair belge, ğ)
Kurucunun Bağ-Kur borcu olmadığına dair belge, h)
Daha önce bu alanda faaliyet gösterdiğine veya faaliyet göstermediğine dair
beyanını içeren belge. Sorumlu Müdürden istenecek
belgeler MADDE 9 – (1) Merkezde sorumlu müdür olacak kişiden aşağıdaki
belgeler istenir. a)
Nüfus cüzdanı örneği, b)
İkametgâh belgesi, c)
Adlî sicil kaydı, ç)
Sağlık kurulu raporu, d)
Lisans eğitimine sahip olduğunu belgeleyen öğrenim belgesi, e)
Daha önce bu alanda çalışmış ise çalıştığı kuruluşlara veya daha önce bu
alanda çalışmamış ise çalışmadığına ilişkin yazılı beyanını içeren belge, f)
Sorumlu müdür ile kurucu arasında yapılacak iş sözleşmesi. Kurucu ve sorumlu müdür olacak
kişilerde aranan genel şartlar MADDE 10 – (1) Kurucu ve sorumlu müdür olacak kişilerde
aşağıdaki şartlar aranır. a)
Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olmak. b)
Medeni hakları kullanma ehliyetine sahip olmak. c)
Taksirli suçlar ile kısa süreli hapis cezasına seçenek yaptırımlara çevrilmiş
veya aşağıdaki sayılan suçlar dışında tecil edilmiş hükümler hariç olmak
üzere, altı aydan fazla hapis veyahut affa uğramış olsalar bile Devletin
şahsiyetine karşı işlenen suçlarla, basit ve nitelikli zimmet, irtikap,
rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, inancı kötüye kullanma,
dolanlı iflas gibi yüz kızartıcı veya şeref ve haysiyeti kırıcı suçtan veya
kaçakçılık, resmî ihale ve alım satımlara fesat karıştırma, Devlet sırlarını
açığa vurma suçlarından dolayı hükümlü bulunmamak. Merkezde çalıştırılacak diğer
personel için istenecek belgeler MADDE 11 – (1) Merkezde çalıştırılacak personel için aşağıdaki
belgeler istenir. a)
Personelin çalışma talebine ve yapmak istediği işe ilişkin dilekçe, b)
Nüfus cüzdanı örneği, c)
İkametgâh belgesi, ç)
Öğrenim durumunu gösterir belge, d)
Adlî sicil kaydı, e)
Sağlık kurulu raporu, f)
Daha önce bu alanda çalışmış ise çalıştığı kuruluşlara veya daha önce bu
alanda çalışmamış ise çalışmadığına ilişkin yazılı beyanını içeren belge, g)
Kurucu ile personel arasında yapılacak iş sözleşmesi. Merkez hizmet binası için
istenecek belgeler MADDE 12 – (1) Merkezin açılacağı binaya ait aşağıdaki belgeler
istenir. a)
Binanın tapu senedi veya kira kontratı örneği, b)
Binanın belediye imar müdürlüğünden alınacak tasdikli yapı kullanma izin
belgesi örneği ve binanın bütün bölümlerini gösterir tasdikli planı, c)
Merkezin yerleşimini ve hizmet bölümlerini gösterir kroki, ç)
Tefrişten sonra merkezin hizmet bölümlerini, kullanım alanlarını, dış
cephesini ve tabelasını gösteren fotoğraflar veya video CD/DVD/fotoğraf CD, d)
Yangın güvenliği yönünden itfaiye müdürlüğünden alınacak rapor, e)
Binanın trafik emniyetine uygun bir yerleşim alanında olduğuna dair il
emniyet trafik şube müdürlüğünden alınacak rapor, f)
Binanın asayiş yönünden uygun bir yerleşim alanında olduğuna dair il emniyet
müdürlüğünden alınacak rapor, Açılış izni için yapılacak
işlemler MADDE 13 – (1) Açılış izni için aşağıda belirtilen işlemler
yapılır. a)
Açılış izni için gerekli olan ve bu Yönetmeliğin 8, 9, 11 ve 12 nci maddelerinde belirtilen belgeler iki dosya hâlinde hazırlanarak,
incelenmek üzere kurucu tarafından il müdürlüğüne teslim edilir. İl
müdürlüğünce görevlendirilen en az iki mesleki personel tarafından otuz iş
günü içinde dosya ve merkezin fiziksel ve tefriş koşulları yerinde
incelenerek uygun görülmesi hâlinde merkeze açılış izin raporu düzenlenir, b)
İki dosya olarak düzenlenen tüm belgelerin belirlenen esaslara uygun olması
hâlinde, merkezin hizmete açılması il müdürlüğünün teklifi ve valilik onayı
ile gerçekleşir. İl müdürlüğü tarafından açılış izin belgesi ve sorumlu müdür
belgesi düzenlenir, c)
İl müdürlüğünce onaylanan dosyanın aslı il müdürlüğünde kalır. Diğer sureti
imza karşılığı kurucuya verilir. Açılış izin belgesinin ve sorumlu müdür
belgesinin bir nüshası bilgi için Genel Müdürlüğe gönderilir, ç) Açılış izin belgesi ve sorumlu müdür belgesi
merkezin görülebilecek bir yerine asılır, d)
Açılış izin belgesi verilen her merkezin işveren ve iş yerinin adı ve yaptığı
işin niteliği il müdürlüğü tarafından bir ay içinde çalışma müdürlüğüne ve
defterdarlığa da bildirilir. Merkezin hizmete başlaması MADDE 14 – (1) Açılış izin belgesi düzenlenen ve zorunlu
personelini tamamlayan merkez hizmete başlar. (2)
Zorunlu personelin tamamlanması için personel ile iş sözleşmesinin yapılmış
olması yeterlidir. Merkeze kabul edilecek bakıma
muhtaç özürlüler MADDE 15 – (1) Merkeze, zihinsel, bedensel ve ruhsal özür
grupları aşağıda belirtilen yaş ve cinsiyet durumları dikkate alınarak ayrı
gruplar hâlinde kabul edilir. Merkez, açılış izin belgesinde de bu gruplardan
hangilerine hizmet sunulacağı belirtilir. a)
0 – 6 yaş kız ve erkek, b)
7 – 12 yaş kız ve erkek, c)
13 – 18 yaş kız, ç)
13 – 18 yaş erkek, d)
19 ve üzeri yaş kız, e)
19 ve üzeri yaş erkek. Çalıştırılacak personel için
yapılacak işlemler MADDE 16 – (1) Merkezde çalıştırılacak personel için aşağıda
belirtilen işlemler yapılır. a)
Merkezde çalıştırılacak personel için istenilen belgeler biri asıl olmak
üzere iki nüsha hâlinde düzenlenerek il müdürlüğüne teslim edilir, b)
İl müdürlüğü on beş gün içinde personelin belgelerini üçüncü bölümde
belirtilen şartlara uygunluğu açısından değerlendirir ve uygunsa çalışma
onayı verir, c)
Personelin belgeleri ve çalışma onayının bir nüshası il müdürlüğü tarafından
merkezin dosyasında saklanır, ikinci nüshası merkeze gönderilir, ç)
Çalışma onayı verilen personel için merkez, fotoğraflı kimlik kartı düzenler.
Kimlik kartında personelin adı, görevi, göreve başlayış tarihi ve nüfus
bilgileri yer alır. Kimlik kartı il müdürü tarafından imzalanır ve
mühürlenir, merkezde görevli tüm personel kimlik kartını görevi süresince
yakasında taşır, d)
İl müdürlüğünce çalışma onayı verilmeyen personel merkezde çalışamaz, e)
Merkezde çalışacak olan personel ile İş Kanunu hükümlerince iş akdi yapılır. Görevden ayrılan personelin
bildirimi MADDE 17 – (1) Merkezden ayrılan, vefat eden veya görevine son
verilen personel en geç bir ay içinde il müdürlüğüne bildirilir. Sorumlu müdürün izine ayrılması MADDE 18 – (1) Sorumlu müdürün çeşitli nedenlerle izine
ayrılması hâlinde merkezde çalışan bir mesleki personel vekil bırakılır,
sorumlu müdür izine ayrılmadan önce kullanılacak izin süresi ve sorumlu
müdürlüğe vekâlet edecek mesleki personel il müdürlüğüne bildirilir. Sorumlu müdür değişikliği MADDE 19 – (1) Sorumlu müdürün görevinden ayrılması veya
görevine son verilmesi hâlinde; durum en geç yedi gün içinde il müdürlüğüne
bildirilir. Sorumlu müdürün ayrılmasını müteakiben otuz gün içinde merkez
için yeni sorumlu müdür belirlenir ve belgeleri il müdürlüğüne teslim edilir.
(2)
Sorumlu müdür şartlarını taşıyan kişi bulunamaması hâlinde, merkeze otuz gün
daha ilave süre verilir. İlave süreye rağmen sorumlu müdür bulamayan merkezin
hizmetleri durdurulur. Otuz günlük ek süre, bir takvim yılı içinde ancak bir
kez verilir. Devir işlemleri MADDE 20 – (1) Merkez kurucusunun değişmesi hâlinde, devir
alacak gerçek veya tüzel kişi, noterden onaylı devir senedi ile başvuru için
8 inci maddede istenen belgeleri iki nüsha hazırlayarak senet tarihinden
itibaren en geç otuz gün içinde il müdürlüğüne başvurur. Belirlenen şartlara
uygun olması hâlinde açılış izin belgesi yeniden düzenlenir ve bir nüshası
kuruluşa gönderilir, bir nüshası il müdürlüğünde muhafaza edilir ve bir
nüshası da bilgi için Genel Müdürlüğe gönderilir. Merkez açma yetkisi verilen
temsilcinin değişmesi MADDE 21 – (1) Özel hukuk tüzel kişilerince merkez açma yetkisi
verilen temsilcinin değişmesi durumunda, özel hukuk tüzel kişisi adına
seçilen temsilcinin kurucu olması ile ilgili yönetim kurulu kararının
tasdikli örneği ve başvuru için 8 inci maddede istenen belgeler iki nüsha
hazırlanarak il müdürlüğüne başvurulur. Yeni temsilcinin niteliklerinin
kurucu olmak için belirlenen şartlara uygun olması hâlinde, il müdürlüğü yeni
temsilcinin kabul edildiğini resmî yazı ile tüzel kişiliğe bildirir. Ayrıca
yeniden açılış izin belgesi düzenlenmez. Bildirimsiz devir MADDE 22 – (1) Bu Yönetmeliğin 20 nci
maddesinde belirtilen otuz günlük süre içinde il müdürlüğüne başvurulmaması
veya bildirimde bulunmaksızın merkezin devri hâlinde, devir yapan ve devir
alan gerçek ve tüzel kişilerin var olan açılış izinleri iptal edilir. Nakil işlemleri MADDE 23 – (1) Merkezin başka bir binaya taşınmak istenmesi
hâlinde; a)
Merkezin yeni binasının adresini bildiren bir dilekçe ile il müdürlüğüne
başvurulur, b)
İl müdürlüğünün görevlendirdiği en az iki mesleki personel otuz iş günü
içinde merkez binasının fiziki özelliklerini adrese giderek inceler. Merkez
binasının uygun görülmesi hâlinde tutanak düzenlenir. Tutanağın bir nüshası
merkezin nakline ilişkin diğer işlemlerin başlatılması ve dosyanın
tamamlanması için resmî yazı ekinde kurucuya verilir. Ayrıca merkezin yeni
adresinde de geçici faaliyet gösterebilmesi için geçici çalışma izin belgesi
düzenlenerek kurucuya resmî yazı ekinde verilir, c)
Geçici çalışma izin belgesinin düzenlendiği tarihten itibaren iki ay içinde
12 nci maddede belirtilen belgeler tamamlanarak iki
dosya hâlinde, incelenmek üzere kurucu tarafından il müdürlüğüne teslim
edilir, ç)
Tüm belgelerin belirlenen esaslara uygun olması hâlinde, merkezin yeni
adresine nakline ilişkin olarak il müdürlüğünün teklifi ile Valilik onayı
alınır. İl müdürlüğü tarafından yeniden açılış izin belgesi düzenlenir, d)
Tüm belgelerin, il müdürlüğünce onaylanan iki dosyadan aslı il müdürlüğünde
kalır. Dosyanın diğer nüshası ve açılış izin belgesi imza karşılığı kurucuya
verilir. Nakil onayı ve açılış izin belgesinin tasdikli örneği bilgi için
Genel Müdürlüğe gönderilir. Şube açma işlemleri MADDE 24 – (1) Şube açılış izni için yeni merkez açılışındaki
gibi işlem yapılır. Her şube için ayrı sorumlu müdür ve personel istihdamı
zorunludur. Ek birim açma işlemleri MADDE 25 – (1) Mevcut merkez binası ile fizikî açıdan
bağlantılı olan yeni yerlerin merkez binasına ilave edilmesinin istenmesi
hâlinde nakil işlemlerinde olduğu gibi müracaat edilir ve işlemler
gerçekleştirilir. Merkezin kurucu tarafından
kapatılması MADDE 26 – (1) Merkezin kurucu tarafından kapatılması
durumunda; a)
Kurucu, en az bir ay önceden il müdürlüğüne, personele, bakıma muhtaç özürlüye
ve ailesine yazılı olarak merkezi kapatma isteğinde olduğunu ve merkezi
kapatacağı tarihi bildirir. b)
Merkeze ait açılış izin belgesini il müdürlüğüne teslim eder. c)
İl müdürlüğü merkezin usulüne uygun olarak kapandığını ve kapatılma tarihini
genel müdürlüğe ve o yerin bağlı bulunduğu çalışma müdürlüğüne ve
defterdarlığına bildirir. ç)
Bu fıkranın (a) ve (b) bentlerinde belirlenen şartları yerine getirmeden
merkezini kapatan kurucunun yeniden merkez açmak istemesi hâlinde izin
verilmez. d)
Merkezin kapatılması hâlinde merkezde kalan ve bakım ücretleri Genel Müdürlük
tarafından ödenen bakıma muhtaç özürlüler, il müdürlüğünce geçici olarak il
içindeki veya çevre illerdeki diğer merkezlerde bakım ihtiyaçları sağlanır. ÜÇÜNCÜ
BÖLÜM Merkez
Personelinin Nitelikleri, Görev, Yetki ve Sorumlulukları Merkezde çalıştırılacak personel MADDE 27 – (1) Merkezde, aşağıda belirtilen personel
çalıştırılır. Ancak mesleki personel içinde yer alan çocuk gelişimci, merkez
0 – 18 yaş grubuna hizmet verecek ise çalıştırılır. a)
Gündüzlü hizmet veren merkezlerde; sorumlu müdür, mesleki personel, sağlık
personeli, büro memuru, bakıcı, hizmetli, yemek kuruluşta yapılıyorsa aşçı ve
merkezin ihtiyaç duyduğu diğer personel. b)
Yatılı hizmet veren merkezlerde; sorumlu müdür, mesleki personel, sağlık
personeli, büro memuru, bakıcı, güvenlik görevlisi, hizmetli, yemek kuruluşta
yapılıyorsa aşçı ve merkezin ihtiyaç duyduğu diğer personel. Zorunlu çalıştırılması gereken
personel sayısı MADDE 28 – (1) Merkezde sorumlu müdürün haricinde zorunlu
çalıştırılması gereken personel sayısı aşağıda belirtilmiştir. a)
Gündüzlü hizmet veren merkezde, bakılan her yirmi dört bakıma muhtaç özürlü
için birer mesleki personel ve bir sağlık personeli; her altı bakıma muhtaç
özürlü için bir bakıcı olmak üzere personel istihdam edilir. b)
Yatılı hizmet veren merkezde, mesai saatleri içinde, merkezde bakılan her
yirmi dört bakıma muhtaç özürlü için birer mesleki personel ve bir sağlık
personeli ile her altı bakıma muhtaç özürlü için bir bakıcı personel istihdam
edilir. (2)
Merkezde gece ve tatil günlerinde her bir vardiyada nöbet sorumlusu olarak
mesleki personel veya sağlık personeli ile bir güvenlik görevlisi ve her altı
bakıma muhtaç özürlüye bir bakıcı personel istihdam edilir. Merkezde çalışacak personelin
görev, yetki ve sorumlulukları MADDE 29 – (1) Merkezde çalışacak personelin görev, yetki ve
sorumlulukları aşağıda belirtilmiştir. a)
Sorumlu müdür, merkezin idari, malî, hukukî, mesleki ve diğer tüm işlerini
hizmetin amacına ve mevzuata uygun olarak yürütülmesinden kurucu ile birlikte
birinci derecede sorumludur. Sorumlu müdür, il müdürlüğü ve diğer kurum ve
kuruluşlara karşı merkezi temsil eder. Mesleği ile ilgili programların
uygulanmasında görev alır. Diğer meslek elemanları idari anlamda sorumlu
müdüre bağlı olarak çalışmalarını sürdürür. Bir kişi birden fazla merkezin
sorumlu müdürü olamaz ve çalışma saatleri içinde başka bir işte çalışamaz. b)
Mesleki personel, mesleği ile ilgili yetki ve sorumluluklarının yanı sıra bu
Yönetmeliğin 32 nci maddesinin ikinci fıkrasının
(b) bendinde belirtilen hizmetleri yürütür. Ayrıca, bakıcı personelin
hizmetlerini de yönlendirir. c)
Sağlık personeli; 1)
Acil durumlarda mesleğinin gerektirdiği uygulamaları yapmak, 2)
Merkez ortamını ısı, ışık, havalandırma, temizlik yönünden değerlendirmek ve
gerekli tedbirlerin alınmasını sağlamak, 3)
İlaçların güvenli bir şekilde temin edilmesini ve saklanmasını sağlamak, 4)
Narkotik ilaçların kullanımını, saklanmasını, kontrolünü ve kayıtlarını
tutmak, bu konuya ilişkin talimatlara uyulmasını sağlamak, 5)
Verilen hizmetler ile ilgili kayıtları doğru, eksiksiz ve zamanında tutmak, 6)
Özürlülerin muayene, tetkik ve tedavi amacıyla randevularını almak, transferi
için gerekli planlamaları yapmak, 7)
Özürlülerin tedavileri ve tıbbi rehabilitasyon sürecinde sağlık kurumlarında
bulunan sağlık personeli ile işbirliği yapmak, 8)
Özürlü bireylerin sağlık kurumlarınca önerilen tedavinin uygulanması için
gerekli takip ve uygulamaları sağlamak, 9)
Koruyucu sağlık hizmetlerine ilişkin olarak bakıcı personele gerekli
rehberlik hizmetlerini yapmak, 10)
Özürlü bireylerin kullanacakları ilaçları kullanıp kullanmadıklarını takip
etmek, enjeksiyon ve pansumanlarını yapmak, 11)
Sağlıklı bir bakım ortamının oluşması için koruyucu sağlık hizmetleri
anlamında gerekli kontrolleri yapmak ve bakıcı personelce bu hizmetlerin
yapılmasını sağlamak ve bu amaçla merkez müdürü ile işbirliği yapmak, 12)
Düzenli ve yeterli soluk alıp verme, yeme, içme, boşaltım, güvenli bir çevre
sağlama, kişisel temizlik, giyinme, vücut ısısı kontrolü, hareketlilik,
yeterli uyku gibi özürlü bireylerin günlük yaşam aktivitelerine yönelik
olarak fizyolojik ihtiyaçların karşılanması aşamalarında; gerekli mesleki
uygulamaları yapmak, bu ihtiyaçların karşılanıp karşılanamadığını takip etmek
ve bakıcı personelce verilmesi gereken hizmetlerin yapılmasını sağlamak. ç)
Bakıcı personel; 1)
Sorumlu bulunduğu gruptaki bakıma muhtaç özürlü bireylerin kişisel bakım ile
ilgili tuvalet eğitimi, yeme içme, banyo, el yüz temizliği, giyinme soyunma
gibi günlük, haftalık, aylık ihtiyaçlarını karşılamak ve/veya yardım etmek
ve/veya takip etmek, 2)
Sorumlu olduğu grubun bakım, temizlik ve düzeninin sağlanmasına yardımcı
olmak. d)
Diğer personel; aşçı, hizmetli, güvenlik görevlisi, berber, şoför, terzi,
teknisyen ve büro görevlisi gibi personel sorumlu müdürün verdiği görevleri
yapar. Hizmet içi eğitim MADDE 30 – (1) Merkez, istihdam ettiği personele göreve
başladığı tarihten itibaren ilk üç ay içinde bir kez ve göreve başladıktan
sonra da yılda en az bir kez olmak üzere her defasında en az onar saatlik
hizmet içi eğitim verir. Stajyer öğrenci uygulaması MADDE 31 – (1) Üniversitelerin psikoloji, sosyal hizmetler,
çocuk gelişimi ve hemşirelik alanında lisans veya lisans üstü öğrenim gören
öğrencilerin merkezde staj yapabilmeleri için, bölümlerinden/okullarından
alınan staj yapacakları alanı ve süreyi belirten bir yazı ile merkeze
başvurmaları istenir. Stajyer öğrencilerin mesleki personel ile birlikte
gözlem ve uygulama yapmalarına izin verilir. Stajyer öğrenciler tek başına
uygulama yapamazlar, merkezde meslek elemanlarının yerine istihdam
edilemezler. Kabul edilen stajyerlerin listesi il müdürlüğüne bildirilir. DÖRDÜNCÜ
BÖLÜM Merkezde
Sunulacak Bakım Hizmetleri Bakım hizmetlerinin kapsamı MADDE 32 – (1) Bakım hizmetleri, bakıma muhtaç özürlünün
bakımına yönelik olarak kişisel bakım hizmetlerini ve psiko-sosyal
destek hizmetlerini kapsar. (2)
Bakıma muhtaç özürlünün özellikleri dikkate alınarak aşağıda belirtilen bakım
hizmetleri sunulur. a)
Kişisel bakım hizmetleri; 1)
Banyo yaptırılması, 2)
Tuvalet ihtiyacını gidermede yardım edilmesi ve gerektiğinde temizliğinin
yapılması, 3)
Tırnaklarının kesilmesi, 4)
Saçlarının taranması, 5)
Dişlerinin temizlenmesi, 6)
Yemek ve içecek ihtiyacının giderilmesi, 7)
El, yüz ve ayak temizliği, 8)
Sakal tıraşının yapılması, 9)
İstenmeyen tüylerin temizlenmesi, 10)
Elbiselerinin giydirilmesi ve çıkarılması, 11)
Burun ve kulak temizliğinin yapılması, 12)
Yatağının temizlenmesi ve düzeltilmesi, 13)
Odasının temizlenmesi, 14)
Çamaşırlarının yıkanması, gibi
hizmetleri içerir. b) Psiko-sosyal destek hizmetleri; 1)
Bakıma muhtaç özürlü ailesinin, özürlüyü ve özür durumunu kabullenmesine,
bilgilendirilmesine yönelik kişisel veya grup çalışması yöntemiyle verilecek
hizmetleri, 2)
Bakıma muhtaç özürlünün özrünü, mevcut durumunu ve yerleştirildiği ortamı
kabullenmesine, bilgilenmesine ve gelişim alanlarında desteklenmesine yönelik
kişisel ve grup çalışması yöntemiyle verilecek hizmetleri, 3)
Özürlü ve ailesinin sosyal hakları ve mevcut kaynakların kullanılmasına
yönelik kişisel ve grup çalışması yöntemiyle verilecek hizmetleri, 4)
Özürlünün bağımsız yaşama, sosyal hayata uyumuna ve katılımına yönelik
sosyal, kültürel, sanatsal ve sportif etkinlikler ile düzenlenecek bu tür
etkinliklere katılabilmesi için refakat hizmetleri, 5)
Özürlünün terk edilme, ret edilme, özür durumunu kabullenememe, ümitsizlik,
intihar etme, yalnızlık, sevgisizlik gibi olumsuz duygulardan kurtarılmasına
ve depresyon ve stres gibi durumların yaşanmasının engellenmesine yönelik
kişisel veya grup çalışması yöntemiyle verilecek hizmetleri, gibi
psiko-sosyal destek hizmetlerini içerir. Bakım hizmetlerinin uygulanması MADDE 33 – (1) Merkezde bakım hizmetlerinin uygulanmasıyla
ilgili hususlar aşağıda belirtilmiştir. a)
Merkezde verilen bakım hizmetlerinin yürütülmesi sorumlu müdürün
sorumluluğundadır. b)
Merkezler, 32 nci maddede belirtilen genel
çerçeveyi esas alarak, merkezin ve bakıma muhtaç özürlü bireylerin özelliklerine
göre bakım hizmetlerini geliştirerek uygularlar. c)
Merkezde, bakıma muhtaç özürlünün bakım ihtiyacına göre bireysel bakım
planını hazırlayacak değerlendirme kurulu oluşturulur. Değerlendirme
kurulunda merkezde görevli olan mesleki personel ve sağlık personeli bulunur. ç)
Değerlendirme kurulu tarafından bakıma muhtaç özürlülerin bireysel
özellikleri de dikkate alınarak bireysel bakım planı hazırlanır, hazırlanan
bireysel bakım planı sorumlu müdürünün onayından sonra uygulanır. d)
Bireysel bakım planının içeriği ve uygulama esasları, Genel Müdürlükçe
belirlenerek genelge ile bildirilir. Bakım hizmeti için bakıma muhtaç
özürlü gruplarının oluşturulması MADDE
34 – (1)
Bakım hizmeti için bakıma muhtaç özürlü grupları aşağıdaki hususlara göre oluşturulur. a)
Bakıma muhtaç özürlü bireylerin bakım ihtiyacına, takvim yaşına ve diğer
özelliklerine, sunulacak bakım hizmeti ve hedeflerinin birbirine yakınlığına
ve fiziksel koşullara göre azami altı bakıma muhtaç özürlüden gruplar
oluşturulur, b)
Bakım hizmeti hedeflerinin farklılaşması veya ihtiyaç duyulması hâlinde,
bakıma muhtaç özürlü bireylerin grupları değiştirilir, c)
Grubun sorumluluğu amacına ve niteliğine uygun mesleki personele verilir, ç)
Merkezde çalışan her mesleki personelin en az bir grubunun olmasına özen
gösterilir. BEŞİNCİ
BÖLÜM Fiziksel
Koşullar ve Donanım Merkezin iskan durumu MADDE 35 – (1) Merkez bakıma muhtaç özürlüler için tehlike
yaratmayacak, ulaşıma elverişli bir yerde kurulmalıdır. Merkez binası bakıma
muhtaç özürlüleri rahatsız edecek derecede gürültülü yerlerden veya havayı
kirleten sınai kuruluşlardan uzak olmalıdır. Emniyet ve trafik güvenliği MADDE 36 – (1) Merkez binasının bulunduğu yer, bakıma muhtaç
özürlülerin geliş-gidişlerinde trafik yönünden uygun ve emniyetli olmalıdır. Yangından korunma ve ısıtma MADDE 37 – (1) Merkezde yangından korunma için yeterli sayıda
yangın söndürme cihazı ve malzemesi ile sesli ve ışıklı alarm sistemi
bulunmalı, yangın için gerekli önlemler alınmalıdır. Merkezde bakıma muhtaç
özürlülerin kullanımına uygun yangın tahliye sistemi bulundurulması
zorunludur. (2)
Merkezde ısıtma kaloriferle yapılmalıdır. Ancak, bölgesel farklılıklar göz
önüne alınarak kalorifer sisteminin olmadığı yerlerde ısıtma, bakıma muhtaç
özürlüye risk oluşturmayacak klima veya merkezi ısıtma sistemi ile
yapılmalıdır. Isıtmanın elektrikli araçlarla yapılması hâlinde il elektrik
idaresinden elektrik tesisatının uygunluğuna dair belge alınması zorunludur. Merkezin fiziksel koşulları MADDE 38 – (1) Merkezin fiziksel koşulları aşağıda belirtilen
özellikleri taşımalıdır. a)
Merkez ahşap olmayan ve müstakil bir binada hizmete açılır. b)
Merkezde bakıma muhtaç özürlünün kullanacağı odalar gün ışığı almalı veya
aydınlık olmalıdır. c)
Bakıma muhtaç özürlünün kullanacağı odalarının tabanı sağlığa zarar
vermeyecek, kolay temizlenen bir malzeme ile kaplanmalıdır. ç)
Merkezde merdiven varsa merdivenlerin genişliği ve yüksekliği iniş ve
çıkışlarda kolaylık sağlayacak şekilde olmalı, emniyet korkulukları
bulunmalıdır. d) Tuvaletlerin
tabanları ve duvarlarının tamamı yıkanmaya elverişli fayans veya mermer gibi
malzemeler ile kaplı olmalıdır, bakıma muhtaç özürlülerin kullanacağı tuvalet
ve banyolarda tutamak olmalıdır. e)
Merkezin her bölümü havalandırmaya uygun olmalı, gerektiğinde merkezin
havalandırılması için ek önlemler alınmalıdır. f)
Panel radyatörler dışındaki radyatörler, ısıyı engellemeyecek şekilde
korunmalıdır. g)
Merkezin her türlü tesisatı ve bölümleri temiz ve düzenli olmalıdır. ğ)
Merkezin bahçesi en az yatak odası olarak kullanılacak alanların toplamı
büyüklüğünde olmalıdır. Bahçe büyüklüğü yetersiz olan binalarda gerekli
koruma tedbirleri alınarak, binanın terası bahçe amaçlı olarak
kullanılabilir. h)
Merkez hizmet binasının bir kattan fazla olması durumunda, bakıma muhtaç
özürlü bireyin ihtiyacı olan hizmetlere ve birimlere ulaşılabilirliğinin
sağlanması için asansör veya merdiven asansörü bulunmalıdır. Merkezin bölümleri MADDE 39 – (1) Merkezlerde düzenlenmesi zorunlu olan bölümler
aşağıda belirtilmiştir. Bölümlerin fiziki özellikleri ve donanımı için
gerekli malzemeler Genel Müdürlük tarafından çıkarılacak bir genelge ile
belirlenir. a)
Sorumlu müdür odası, b)
Büro, c)
Bekleme odası, ç)
Personel odası, d)
Grup etkinlikleri odası, e)
Bireysel görüşme odası, f)
Çok amaçlı salon, g)
Mutfak ve yemekhane, ğ)
Bahçe, h)
Yatılı hizmet verilen merkezlerde yatak odaları, ı)
Sağlık personeli odası, i)
Banyo ve tuvalet. Merkez binasının kullanımı MADDE 40 – (1) Merkez binası hiçbir şekilde aslî amacı dışında
başka bir amaçla kullanılamaz. ALTINCI
BÖLÜM Merkezin
İşleyişine İlişkin Esaslar Merkezlerin genel çalışma
esasları MADDE 41 – (1) Merkezlerin genel çalışma esasları aşağıda
belirtilmiştir. a)
Yatılı hizmet veren merkezler talep etmeleri ve açılış izin belgelerinde
belirtilmesi hâlinde gündüzlü olarak da hizmet verebilirler. Bu durumda
gündüzlü hizmet için ayrıca sorumlu müdür istenmez. Ancak gündüzlü hizmet
için bu Yönetmeliğin 28 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde
belirtildiği şekilde personel çalıştırılır. b)
Gündüzlü hizmet veren merkezlerde bakıma muhtaç özürlünün gerektiğinde
dinlenebileceği veya uyuyabileceği yatak odaları bulunmalıdır. Yatak
odalarının üçer kişilik olmasına özen gösterilmelidir. Ancak en fazla altı
bakıma muhtaç özürlü bir odada veya salonda yatırılabilir. Yatak odası olarak
kullanılacak oda veya salon her bakıma muhtaç özürlüye en az üç metrekare yer
olacak büyüklükte olmalıdır. c)
Yatılı hizmet veren merkezlerde bakıma muhtaç özürlü yatak odalarının birer
veya üçer kişilik olmasına özen gösterilmelidir. Ancak en fazla altı bakıma
muhtaç özürlü bir yatak odasında kalabilir. Yatak odaları, her bakıma muhtaç
özürlüye en az beş metrekare yer olacak büyüklükte olmalıdır. ç)
Merkezlerin kapasitesi yatak odası olarak kullanılacak alan büyüklüğüne göre
tespit edilir. d)
Merkezlere, ücreti Genel Müdürlükçe ödenen bakıma muhtaç özürlüler ile ücreti
kendisi veya ailesi tarafından ödenen bakıma muhtaç özürlüler, bakım hizmeti
sunulmak üzere kabul edilir. e)
Bedensel, zihinsel ve ruhsal bakıma muhtaç özürlülerin mümkün olduğunca yaş
ve cinsiyetleri de dikkate alınarak farklı merkezlerde bakılmasına özen
gösterilir. Ancak aynı merkez bünyesinde birden fazla özür grubuna bakım
hizmetinin verilmesi hâlinde her özür grubu için ayrı bölüm oluşturulur ve
bölümlerinden birbirine geçişi engelleyecek
önlemler alınır. Ayrıca onüç ve üzeri yaştaki
bakıma muhtaç özürlüler için cinsiyetlerine göre ayrı katlar olması sağlanır.
Bakıma muhtaç özürlü bireylerin birbirlerine ve kendilerine zarar vermemesi
için güvenlik tedbirleri alınır. (2)
Merkez aracılığıyla bakıma muhtaç özürlü bireyin ikametgâhında bakım hizmeti
verilebilir. Bu durumda merkez bünyesinde birer mesleki personelden ve bir
sağlık personelinden evde bakım hizmet birimi oluşturulur. Evde bakım hizmet
biriminde evde bakım hizmeti verilecek her kırksekiz
bakıma muhtaç özürlü için birer mesleki personel ve bir sağlık personeli
çalıştırılır. Evde bakım hizmet birimi sorumlu müdürün gözetim ve denetiminde
çalışır, evde bakım hizmet biriminin hazırlayacağı bireysel bakım planı
doğrultusunda bakıcı personel tarafından bakım hizmeti verilir. Ayrıca, evde
bakım hizmet birimi bakıma muhtaç özürlü bireyi ve ailesini her ay düzenli
olarak ikametgâhında ziyaret ederek bakım hizmetlerinin sunumunu takip eder,
bakıma muhtaç özürlü bireye ve ailesine psiko-sosyal
destek hizmetlerini verir. Bir bakıcı personel günde en fazla iki bakıma
muhtaç özürlüye hizmet verebilir. (3)
Merkezde bakıma muhtaç özürlü bireyin sağlık durumu ve merkezde kalış
süreleri dikkate alınarak, yatılı merkezlerde asgari üç öğün, gündüzlü
merkezlerde asgari bir öğün beslenme ihtiyacı karşılanır. Bakıma muhtaç
özürlü bireye verilen yemek numuneleri yirmidört
saat muhafaza edilir. Bakım ücreti Genel Müdürlükçe
ödenecek bakıma muhtaç özürlünün müracaatı ve değerlendirilmesi MADDE 42 – (1) Bakıma muhtaç özürlülerden, sosyal güvenlik
kurumlarına tabi olmayan, ailesini kaybetmiş olanlar ile ailesi ekonomik veya
sosyal yoksunluk içerisinde bulunanların bakım ücreti Genel Müdürlükçe
karşılanacak olanların müracaat ve işlemleri aşağıdaki şekilde yapılır. a)
Bakıma muhtaç özürlünün bakım talebine ilişkin müracaat, bakıma muhtaç özürlü
bireyin kendisi, ailesi veya yasal temsilcisi tarafından İl/ilçe Sosyal
Hizmetler Müdürlüğüne yapılır. b)
Bakıma muhtaç özürlünün bakım talebine ilişkin olarak Bakıma Muhtaç
Özürlülerin Tespiti ve Bakım Hizmeti Esaslarının Belirlenmesine İlişkin
Yönetmeliğin 6 ncı maddesinde yazılı belgeler
istenir ve bu belgeler il müdürlüğünce değerlendirilir. c)
İl müdürlüğünce bakıma muhtaç özürlü ve ailesinin psiko-sosyal
ve ekonomik durumu ve bakım ihtiyacı hakkında sosyal inceleme raporu
hazırlanır. ç)
Bakıma muhtaç özürlünün bakım ihtiyacına göre alması gereken bakım hizmetleri
belirlenir. d)
Bakıma muhtaç özürlünün ihtiyaç duyduğu bakım hizmetlerinin belirlenmesini
müteakiben, bakım hizmetinin verileceği merkez, bakıma muhtaç özürlünün ve
ailesinin talebi doğrultusunda merkezin kapasitesi dikkate alınarak
belirlenir. e)
Belirlenen merkezde, bakıma muhtaç özürlüye, bakım hizmetinin verilmesine
ilişkin olarak il müdürlüğünün teklifi ile Valilik makamından onay alınır. f)
Bakıma muhtaç özürlü birey veya ailesi, merkezde verilen bakım hizmetinden
memnun olmaması hâlinde, en erken altı ay sonunda merkezin değiştirilmesini
talep edebilirler. İl müdürlüğü talebi değerlendirerek talep doğrultusunda
işlem yapar. Bakım ücreti kendisi veya ailesi
tarafından ödenen bakıma muhtaç özürlünün müracaatı ve değerlendirilmesi MADDE 43 – (1) Bakıma muhtaç özürlünün bakım ücretinin ailesi
veya kendisi tarafından ödenmesi hâlinde bu Yönetmeliğin 44 üncü maddesinin
birinci fıkrasının (a) bendinde belirtilen belgeler ile birlikte müracaat
merkeze yapılır. Merkez açılış izin belgesinde belirtilen özür grubuna uygun
olan bakıma muhtaç özürlüyü değerlendirme kurulunda değerlendirir ve uygun
görmesi hâlinde kabul eder. Merkeze bakıma muhtaç özürlü
kabulü MADDE 44 – (1) Merkeze bakıma muhtaç özürlü kabulü aşağıda
belirtilen şekilde yapılır. Buna göre; a)
Bakım ücreti bakıma muhtaç özürlü veya ailesi tarafından ödenecek ise merkeze
kabul edilecek bakıma muhtaç özürlüden, ailesinden veya yasal temsilcisinden
dilekçe, bakıma muhtaç özürlüye ait nüfus cüzdanı örneği, veliye veya vasiye
ait ikametgâh belgesi, bakıma muhtaç özürlü için sağlık kurulu raporu ve iki
adet fotoğraf istenir, b)
Bakım ücreti Genel Müdürlük tarafından ödenecek ise bu Yönetmeliğin 42 nci maddesinde belirtilen belgelerden oluşan dosyanın bir
nüshası il müdürlüğünce resmî yazı ekinde merkeze gönderilir, c)
Merkezde, bakıma muhtaç özürlü ve ailesi hakkında ayrıntılı ilk görüşme formu
düzenlenir, ç)
Bakıma muhtaç özürlünün bakım ihtiyacı merkez değerlendirme kurulunda
değerlendirilir ve bireysel bakım planı oluşturulur, d)
Merkeze kabul edilen her bakıma muhtaç özürlü için bir dosya açılır,
belgeleri saklanır. Merkeze ücretsiz bakıma muhtaç
özürlü kabulü MADDE 45 – (1) Merkez hizmetlerinden yararlanmak üzere aşağıda
belirtilen esaslar dahilinde ücretsiz bakıma muhtaç özürlü kabul edilir. a)
Merkeze il müdürlüğünün veya merkezin önereceği bakıma muhtaç özürlüler
arasından, il müdürlüğünde görevli sosyal çalışmacı tarafından hazırlanacak
sosyal inceleme raporu sonucuna göre ücretsiz bakıma muhtaç özürlü kabul
edilir, b)
Merkeze hizmet verdiği bakıma muhtaç özürlü sayısının yüzde üçü oranında
ücretsiz bakıma muhtaç özürlü kabul edilir, c)
Merkeze ücretsiz kabul edilecek bakıma muhtaç özürlüler, sosyal ve ekonomik
yoksunluk içerisinde bulunan bakıma muhtaç özürlüler arasından il
müdürlüğünce belirlenir, ç)
Merkez, her ay sonunda kapasitesini, hizmet verdiği bakıma muhtaç özürlü
sayısını, ücretsiz hizmet verdiği bakıma muhtaç özürlü sayısını ve varsa açık
olan ücretsiz bakıma muhtaç özürlü kapasitesini il müdürlüğüne bildirir, d)
İl müdürlüğü ücretsiz bakıma muhtaç özürlü kapasitesinin doldurulmasını takip
eder, il müdürlüğünün teklifine rağmen ücretsiz bakıma muhtaç özürlü
kapasitesini doldurmayan merkeze bu Yönetmeliğin 57 nci
maddesindeki hükümler uygulanır. Merkezden bakıma muhtaç özürlünün
ayrılması MADDE 46 – (1) Merkezden bakıma muhtaç özürlünün ayrılması
aşağıdaki durumlarda gerçekleşir. a)
Ailenin, bakıma muhtaç özürlünün yasal temsilcisinin veya reşit ve aynı
zamanda mümeyyiz olan bakıma muhtaç özürlünün istemde bulunması, b)
Bakıma muhtaç özürlü kabulüne esas bilgi ve belgelerde yanlışlık olduğunun
tespiti veya bakıma muhtaç özürlünün tüm mesleki çalışmalara rağmen merkeze
uyum sağlayamaması, c)
Bakım programının tamamlanması, hâlinde
bakıma muhtaç özürlünün ilişiği kesilir. (2)
Ailesi ve yasal temsilcisi bulunmayanların durumları Genel Müdürlüğe
bildirilir. Merkezin çalışma gün ve saatleri MADDE 47 – (1) Gündüzlü hizmet veren merkezler haftanın altı
günü mesai saatleri içinde, yatılı hizmet veren merkezler ise milli ve dini
bayramlar ve resmî tatillerde dahil olmak üzere haftanın yedi günü yirmi dört
saat çalışır. Merkezin tatil edilmesi MADDE 48 – (1) Merkez, bulunduğu yörenin iklim koşulları ve
tadilat nedeniyle bir yıl içinde en çok bir ay tatil edilebilir. Kurucu tatil
gerekçelerini içeren dilekçe ile il müdürlüğüne başvurur. Merkezin tatil
edilmesi il müdürlüğünün onayına bağlıdır. Merkezin tatil edilmesi hâlinde
bakıma muhtaç özürlü bireyin mağdur olmaması için bakıma muhtaç özürlü
bireyin bakımına yönelik gerekli önlemler merkez tarafından alınır ve bakımı
sağlanır. Ücret tespiti MADDE 49 – (1) Bakım ücretleri uygulaması, Genel Müdürlük
tarafından ödenecekler hariç olmak üzere, aşağıda belirtilen esaslara göre
yerine getirilir. a)
Merkezlerde verilecek bakım hizmetlerinin taban ücretleri, valinin ya da görevlendireceği bir yardımcısının başkanlığında il
sosyal hizmetler müdürü, defterdar, il ticaret odası temsilcisi, belediye
başkanlığı temsilcisi, il dahilinde özel bakım merkezlerinin kendi aralarında
seçecekleri temsilciden oluşan komisyon tarafından yılda bir kez tespit
edilir. b)
Komisyon, her yıl Ocak ayının son haftasında toplanır. c)
Taban ücretler, üretici fiyat endeksindeki artış oranları esas olmak üzere, sosyo-ekonomik koşullar, merkezlerin personel, kira,
ısıtma, onarım ve diğer zorunlu giderleri dikkate alınarak belirlenir. ç)
Komisyon gündüzlü ve yatılı hizmet ile evde hizmet taban ücretlerini tespit
eder. d)
Komisyon tarafından tespit edilen taban ücretler vali tarafından onaylanarak
Ocak ayından başlayarak geçerli olur. e)
Komisyon tarafından onaylanan taban ücretlerinin altında olmamak koşuluyla
merkezler, verecekleri hizmet türlerine göre uygulayacakları ücretleri, kendi
maliyet hesaplarına göre belirler ve il müdürlüklerine bildirirler. Ücret tahsili MADDE 50 – (1) Bakıma muhtaç özürlünün bakım ücretinin kendisi
veya ailesi tarafından ödenmesi hâlinde; bakım ücreti, bakım hizmetlerin
sunulmasını müteakiben aylık olarak alınır. Ücretin tahsiline ilişkin olarak
belge düzenlenir. (2)
Bakıma muhtaç özürlülerden, sosyal güvenlik kurumlarına tabi olmayan ailesini
kaybetmiş olanlar ile ailesi ekonomik veya sosyal yoksunluk içerisinde
bulunanların bakım ücretleri, İl Müdürlüğü tarafından Bakıma Muhtaç
Özürlülerin Tespiti ve Bakım Hizmeti Esaslarının Belirlenmesine İlişkin
Yönetmelik hükümlerine göre ödenir. Merkezde bulunması gereken defter
ve dosyalar MADDE 51 – (1) Merkezde aşağıdaki defter ve dosyaların
bulundurulması zorunludur. a)
Gelen evrak kayıt defteri, b)
Giden evrak kayıt defteri, c)
Zimmet defteri, ç)
Bakıma muhtaç özürlülere ait kütük defteri, d)
Denetleme defteri, e)
Her bakıma muhtaç özürlü için, içinde ilk kabul belgeleri ile bakıma muhtaç
özürlünün bireysel bakım planlarının ve diğer tutanak ve çizelge gibi
belgelerin bulunduğu dosya, f) Bakıma
muhtaç özürlülerin devam çizelgeleri ve personelin çalışma programını
gösteren çizelgelerin bulunduğu bakıma muhtaç özürlü ve personel takip
dosyaları, g)
Personelin özlük ve sağlık dosyaları. (2)
Merkez, hizmet verilmeye başlanmasından itibaren tutulan kayıtları ve bakıma
muhtaç özürlülere ait dosyaları muhafaza etmek zorundadır. Merkezin
yazışmalarında antetli kağıt ve kaşe kullanılması zorunludur. İl müdürlüklerine gönderilecek
belgeler MADDE 52 – (1) Her ayın ikinci haftasında bakıma muhtaç özürlü
listesinin, personel listesinin, aylık SSK prim bildirgesinin bir örneği ve
merkezde bakıma muhtaç özürlü bireylere yemek veriliyorsa, aylık yemek
listesinin birer örneği il müdürlüğüne gönderilir. Uyarılara rağmen istenilen
bilgi ve belgeleri göndermeyen merkeze, bu Yönetmeliğin 57 nci maddesindeki hükümler uygulanır. Sivil savunma planı MADDE 53 – (1) Açılış izin belgesinin düzenlenmesinden sonra
iki ay içinde merkezin yangın, sabotaj ve depremde uygulanacak sivil savunma
planı merkez tarafından hazırlanarak merkezin kolay görülebilen iç mekanına
asılır. Genel Müdürlüğe gönderilecek
belgeler MADDE 54 – (1) Merkezde çalışan personel sayısı ve niteliği ile
merkeze devam eden bakıma muhtaç özürlüler hakkındaki bilgiler Genel
Müdürlükçe tespit edilecek şekilde il müdürlüğü tarafından istenilen sürede
Genel Müdürlüğe gönderilir. YEDİNCİ
BÖLÜM Teftiş ve
Denetim Teftiş ve denetim MADDE 55 – (1) Merkezin işleyişinde karşılaşılan sorunları,
bakım hizmetlerinin sunulmasında aksayan yönleri tespit etmek, çözüm yolları
bulmak, sunulan hizmetin kalitesini artırmak ve hizmetlerin ilgili mevzuat
hükümlerine uygunluğunu tespit etmek amacıyla denetim yapılır. (2)
Merkezde bakıma muhtaç özürlülere yönelik hizmetlerin denetimi Genel Müdürlük
Teftiş Kurulu veya il müdürlüğü tarafından yapılır. (3)
Merkezin denetimleri aşağıdaki esaslara göre yapılır. a)
Merkez il müdürlüklerince yılda en az iki kez denetlenir. Denetleme sonucu
tespit edilen hususlar il müdürlüğünce denetleme defterine yazılır. Denetleme
esnasında defterin yazılmaması durumunda il müdürlüğü tarafından denetleme
raporu gönderilir. Bu rapor denetleme defterine yapıştırılır. b)
Merkez, Genel Müdürlük müfettişleri tarafından da denetlenir ve teftiş sonucu
tespit edilen hususlar denetim defterine yazılır. c)
Merkez yetkilileri denetleyicilere denetim esnasında istendiği takdirde her
türlü belgeyi sunmak ve göstermekle yükümlüdürler. ç)
Denetim sonucu tespit edilen aksaklıklar il müdürlüğünce yazılı olarak
merkeze bildirilir. Merkez ayrıca bir süre verilmediyse bir ay içinde
belirtilen aksaklıkları düzeltmek ve gidermek zorundadır. d)
Verilen süre içinde aksaklıklarını gidermeyen merkezin faaliyeti il
müdürlüğünün teklifi ve valilik makamının onayı ile kolluk kuvvetlerinin
nezaretinde geçici veya sürekli olarak durdurulur. Merkezin geçici olarak kapatılma
nedenleri MADDE 56 – (1) Merkezin beş iş günü geçici olarak kapatılması,
aşağıda belirtilen hususlardan birisinin tespiti hâlinde ve uyarıya rağmen
verilen süre içinde gerekli düzenleme yapılmadığı veya eksikliğin
giderilmediği durumlarda yerine getirilir. a)
Merkezin açılış izin belgesinde yer almayan özür grubu kabul edildiğinde, b)
Personel için çalışma izni alınmadığında, c)
Eksik personel çalıştırıldığında, ç)
Tespit edilen taban ücretten düşük ücret alındığında, d)
Verilen süre içerisinde belirlenen aksaklıklar giderilmediğinde, e)
İl müdürlüğünce istenen bilgi ve belgeler gönderilmediğinde, f)
Sorumlu müdürün görevden ayrılmasının bildirilmediği ve yeni sorumlu müdür
görevlendirilmesi teklif edilmediğinde, g)
Yönetmelik hükümlerine aykırı hareket edildiğinde, ğ)
Bakılması gereken oranda ücretsiz bakıma muhtaç özürlü bakılmadığında. Merkezin geçici kapatılması MADDE 57 – (1) Merkezin bu Yönetmeliğin 56 ncı
maddesi gereğince kapatılması, il müdürlüğünün teklifi ve valilik makamının
onayı ile kolluk kuvvetleri nezaretinde gerçekleştirilir. Kapatılan merkezler
il çalışma müdürlüğüne ve defterdarlığa bildirilir. (2)
Geçici kapatma kararı en az beş iş günü öncesinden merkeze bildirilerek bakıma
muhtaç özürlülere ve ailelerine bilgi verilmesi sağlanır. (3)
Geçici kapatma cezasının bitiminde merkez kendiliğinden açılmış sayılır.
Ancak geçici kapatmayı gerektiren fiilin tekrarı veya devamı hâlinde yine
aynı şekilde 56 ncı madde hükümleri dahilinde on
günden az olmamak üzere geçici olarak kapatılır. Merkezin kapatılma nedenleri MADDE 58 – (1) Merkezin kapatılması aşağıdaki koşullarda
gerçekleşir. a)
Uyarılara rağmen tespit edilen hususları gidermeyen ve iki kez geçici kapatma
cezası almasına rağmen aynı konularda eksikliği tespit edilen, b)
Açılış izin onayı olmadan hizmete başlayan, c)
İzinsiz devir ve nakil işlemi yapan, merkezler
kapatılır. Merkezin kapatılmasında yapılacak
işlemler MADDE 59 – (1) Merkezin, bu Yönetmeliğin 58 inci maddesi
gereğince kapatılması, il müdürlüğünün teklifi ve valilik onayı ile kolluk
kuvvetleri nezaretinde gerçekleştirilir. Kapatılan merkezler il çalışma
müdürlüğüne ve defterdarlığa bildirilir. (2)
Kapatma kararı en az on beş gün öncesinden merkeze bildirilerek bakıma muhtaç
özürlülere ve ailelerine bilgi verilmesi sağlanır. (3)
Merkez açılış izin onayının ve açılış izin belgesinin aslını on beş gün
içinde il müdürlüğüne teslim etmek zorundadır. (4)
Merkezin kapatıldığı Genel Müdürlüğe, çalışma müdürlüğüne ve defterdarlığa
bildirilir. (5)
Merkezin kapatılması hâlinde merkezde kalan ve bakım ücretleri Genel Müdürlük
tarafından ödenen bakıma muhtaç özürlüler, il müdürlüğünce geçici olarak il
içindeki veya çevre illerdeki diğer merkezlerde bakım ihtiyaçları sağlanır. Suç işleyen merkez personeli MADDE 60 – (1) Merkeze kabul edilen bakıma muhtaç özürlülere
karşı ihmal ve istismarı görülen veya suç işleyen merkez personeli hakkında,
Türk Ceza Kanunu hükümlerine ve 2828 sayılı Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme
Kurumu Kanuna göre işlem yapılır. SEKİZİNCİ
BÖLÜM Son
Hükümler Yürürlük MADDE 61 – (1) Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Genel
Müdürlüğü, Özürlüler İdaresi Başkanlığı, Maliye Bakanlığı ile Sağlık
Bakanlığınca müştereken hazırlanan ve Sayıştayın
görüşü alınan bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer. Yürütme MADDE 62 – (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Sosyal Hizmetler ve
Çocuk Esirgeme Kurumu Genel Müdürlüğünün bağlı olduğu Bakan yürütür. |
||||||