|
| |
Çocuk Hizmetleri
|
Korunmaya Muhtaç Çocuk Kimdir?
“Beden, ruh ve ahlak
gelişimleri veya şahsi güvenlikleri tehlikede olup;
1. Ana veya babasız, ana ve babasız,
2. Ana veya babası veya her ikisi de belli olmayan,
3. Ana ve babası veya her ikisi tarafından terk edilen,
4. Ana veya babası tarafından ihmal edilip; fuhuş, dilencilik,alkollü
içkileri veya uyuşturucu maddeleri kullanma gibi her türlü sosyal
tehlikelere ve kötü alışkanlıklara karşı savunmasız bırakılan ve başıboşluğa
sürüklenen çocuk, korunmaya muhtaç çocuktur. |
Korunma Altına Alınma
Koşulları |
ÇOCUK
YUVALARI
Demokratik, Laik, Sosyal bir Hukuk devleti olan Türkiye Cumhuriyetinde
muhtaç duruma düşen çocuk, genç, yaşlı, özürlü tüm ihtiyaç sahiplerinin
sosyal sorunlarının önlenmesi ya da en aza indirilmesi devletin görevlerinin
arasındadır. Bu görev 2828 Kanunla Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme
Kurumuna verilmiştir.
Tüm bilimsel veriler ve araştırmalar çocuğun en uygun yetişme ortamının aile
yanı olduğunu, ailenin çocuğun psiko-sosyal gelişiminde çok önemli bir yere
sahip olduğunu göstermektedir.
Ancak her çocuk öz aile ortamında büyüme şansına sahip değildir. KORUNMAYA
MUHTAÇ ÇOCUKLAR olarak nitelendirilen bu çocuklarımız 2828 sayılı Sosyal
Hizmetler ve Çocuk Esirgeme kurumu kanunu çerçevesinde ilgili mahkeme
tarafından haklarında korunma kararı alınan beden, ruh, ahlak gelişimleri
tehlikede olup;
1- Ana veya babasız, ana ve babasız,
2- Ana veya babası veya her ikisi de belli olmayan,
3- Ana veya babası veya her ikisi tarafından terkedilen,
4-Ana veya babası tarafından ihmal edilip fuhuş, dilencilik, alkollü
içkileri veya uyuşturucu maddeleri kullanma gibi her türlü sosyal
tehlikelere ve kötü alışkanlıklara karşı savunmasız bırakılan ve başıboşluğa
sürüklenen çocuklarımızdır.
KORUNMAYA MUHTAÇ
ÇOCUKLARIN TESPİTİ
Korunmaya muhtaç çocuğun tespiti ile yükümlü olan Sosyal Hizmetler ve Çocuk
Esirgeme Kurumu Genel Müdürlüğü adına illerde Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü
tarafından gerekli işlemler yerine getirilmektedir. Korunmaya Muhtaç
Çocukların tespiti ve korunma altına alınması ilgili yönetmelik hükümlerine
göre yapılmakta olup yönetmeliğe göre ; Mahalli Mülki Amirler, Sağlık Kurum
ve Kuruluşları, Köy Muhtarları, Genel Kolluk Kuvvetleri ve Belediye Zabıta
Memurları korunmaya Muhtaç Çocukların duyurulmasında görevlidir. Ayrıca İl
Müdürlüklerimiz Korunmaya Muhtaç Çocuklar hakkında basın ve yayın
organlarında çıkan haberleri ihbar kabul ederek bunları araştırmakla
yükümlüdür.
KORUNMA KARARI
İl Sosyal Hizmetler Müdürlüklerinde görevli Sosyal Hizmet Uzmanı,
bulunmadığı zamanlarda ise İl Müdürlüğünce uygun görülecek kişi tarafından
çocuk ve ailesi hakkında ayrıntılı inceleme yapılır ve SOSYAL İNCELEME
RAPORU hazırlanarak muhtaçlık tespiti yapılır ve diğer gerekli belgeler ile
birlikte oluşturulan dosya korunma kararı alınmak üzere görevli ve yetkili
Mahkemeye gönderilir. Çocuğun durumu acilen korunma altına alınmayı
gerektiriyor ise ‘Acil Valilik Oluru’ alınarak çocuk korunma altına alınır
ve korunma kararının alınması ile ilgili işlemlere başlanarak en geç bir ay
içinde ilgili Mahkemeye başvurulur.
Korunmaya Muhtaç Çocuğun korunma altına alınmasını gerektiren şartların
ortadan kalkması halinde ise hazırlanacak Sosyal İnceleme Raporu dikkate
alınarak İl Müdürlüğünün teklifi ile çocuğun korunma kararı ilgili Mahkemece
kaldırılır.
ALTERNATİF HİZMET MODELLERİ
Dengeli ve uyumlu bir birlikteliğe sahip ancak ekonomik yoksunlukları
nedeniyle çocuklarının bakımını sağlayamayan ailelerimize Sosyal Hizmet
Uzmanlarınca yapılan sosyal inceleme sonucu ayni-nakdi yardım yapılmakta bu
sayede çocukların ailelerinin yanında desteklenerek bakımları
sağlanmaktadır.
Ayni nakdi yardım hizmetinden yararlandırılamayarak ailesi tarafından
bakılması mümkün olmayan korunmaya muhtaç çocuklarımız öncelikle aile
ortamının yerini tutabilecek koruyucu aile ve evlat edindirme hizmetlerinden
yararlandırılmaya çalışılmaktadır.
Bu hizmetlerden yararlanması mümkün olmayan çocuklarımız için en son çözüm
olarak ÇOCUK YUVALARI hizmeti sunulmaktadır.
ÇOCUK YUVALARI
0-12 yaş arası korunmaya muhtaç çocuklarla gerektiğinde 12 yaşını dolduran
kız çocuklarının, bedensel, eğitsel, psiko-sosyal gelişimlerini, sağlıklı
bir kişilik ve iyi alışkanlıklar kazanmalarını sağlamakla görevli ve yükümlü
yatılı sosyal hizmet kuruluşlarıdır.
Başbakanlık Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumuna bağlı 86 çocuk
yuvamızda 9096’yı aşkın korunmaya muhtaç çocuğumuzun kendini ifade edebilen,
özgüvenli, sorumluluk sahibi, bağımsız düşünüp karar verebilen birey
olmaları, temel alışkanlıklarını kazanmaları, fiziksel, duygusal, zihinsel
ve sosyal yönden sağlıklı olmaları Atatürk ilke ve inkılapları çerçevesinde
milli, manevi, ahlaki ve kültürel değerlere bağlı bireyler olarak
yetiştirmeleri amaç edinilmiştir.
Çocuklarımızın yuvada korunma altında bulundukları dönem; yaş grupları
dikkate alındığında kişilik yapılarını etkileyecek alışkanlıklar
kazandıkları dönemdir. Bu dönemde çocuklara sistemli ve tutarlı davranılması
büyük önem taşımaktadır. Kurum olarak bunun bilincinde olunduğu için mümkün
olduğu kadar uzman personel denetim ve gözetiminde sistematik bir hizmet
sunulmaktadır
Çocuk Yuvalarında görevli personelimiz çocuklarımız ile yakından
ilgilenmekte aile şevkat ve sevgisini en iyi şekilde çocuklarımıza sunmaya
özen göstermektedir.
FİZİKİ KOŞULLAR
Korunmaya Muhtaç Çocuklarımız için sıcak ev ortamı yaratma çalışmaları
sürdürülmekte, olanaklar ölçüsünde kışla tipi kuruluşlar yerine küçük
kapasiteli çocuk yuvaları veya küçük küçük grup evlerinden çocuk
kompleksleri oluşturularak çocuklarımızın bu ortamlarda bakılmaları
sağlanmakta ayrıca, yüksek kapasiteli kuruluşlarımızın kapasiteleri
düşürülmektedir.
Çocuk Yuvalarımızda; çocuklarımızın dinlenebilecekleri, televizyon seyredip
ders çalışabilecekleri çok amaçlı bölümler oluşturulmakta; düzenlemeler
yapılırken yuvaların çocukların evi olduğu gerçeğinden haraket ederek;
rahat, donanımlı, yaş durumlarına uygun tefriş edilmiş mekanlar
oluşturulmaktadır.
Çocuklarımızın banyolarında, rahatça soyunup giyinebilecekleri mekanlar
sağlanmakta, her çocuğun kendisine ait bir havlu ve bornozu olmasına dikkat
edilmektedir. Yatak odaları 4-6 kişilik olarak tasarlanmakta odalarda ahşap
yataklar, elbise dolapları, ayna, resimler asılarak sıcak ve samimi bir
ortam sağlanmasına çalışılmaktadır.
Binaların iç ve dış cepheleri ile çizgi film kahramanlarının resimleri ile
süslenmekte...
Bahçe düzenlemesi yapılırken olanaklar ölçüsünde oyun bahçeleri, yeşil
alanlar, kum havuzları, basket veya futbol sahaları düzenlenmektedir.
Özellikle kış aylarının yoğun geçtiği illerde çocuklarımızın bina içinde
oyun oynayabilecekleri veya boş zamanlarını değerlendirebilecekleri kış
bahçeleri oluşturulmaktadır.
Kız çocuklarımızın uygulama yaparak yemek yapmayı öğrenebilecekleri uygulama
mutfakları düzenlenmektedir.
ÇOCUK YUVALARINDA BAKILAN ÇOCUKLARIN EĞİTİMİ
Çocuk Yuvalarında 6 yaşını tamamlayan ve ilköğretim çağına gelen çocuklar
ilköğretime başlamaktadır. Yuvalarımıza yakın yerlerdeki okullara kayıtları
yapılmakta, grup sorumluları çocukların okuldaki öğretmenleri ile periyodik
olarak görüşmekte, etütlerde derslerinde yardımcı olmaktadırlar. Amaç
çocuklarımızın eğitim sürecinde desteklenmeleri ve okullarını en iyi şekilde
bitirerek bir meslek sahibi olmalarıdır. Yürütülen mesleki çalışmalar
sonucunda çocuklarımızın okul başarıları her geçen gün yükselmektedir.
Ayrıca korunmaya muhtaç olup çocuk yuvalarında bakılmakta olan görme,
işitme, konuşma özürlü, ortopedik ve diğer bedensel ve zihinsel, ruhsal
özürlü olmaları sebebiyle özel eğitime ihtiyaç gösteren çocuklar Milli
Eğitim Bakanlığına ait okullarda eğitilmektedir.
ÇOCUK YUVALARINDA YAPILAN SOSYAL-KÜLTÜREL ETKİNLİKLER
Çocuklarımızın okul başarılarının yükseltilmesi, olumlu sosyal ilişkiler
kurmaları, hayata hazırlanmaları için kuruluşlarımızda kültürel, sanatsal,
sportif, sosyal etkinlikler yapılmakta, yaz tatillerini iyi bir şekilde
değerlendirmeleri için anne ve babasının yanına çeşitli nedenlerle
gönderilemeyen çocuklarımız için kamp programları düzenlenmektedir.
|
YETİŞTİRME
YURTLARI VE KORUNMAYA MUHTAÇ GENÇLER
Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu, 81 Ilde Il Müdürlükleri ve bağlı
kuruluşları ile Ülkemizde korunmaya muhtaç çocuk, genç, yaşlı, özürlü kişi
ve ailelere gündüzlü ve yatılı hizmet götüren en büyük ailedir.
2828 sayılı Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Kanunu ile, korunmaya
muhtaç çocuğun bakımı, yetiştirilmesi ve topluma kazandırılması görevi
Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Genel Müdürlüğü’ne verilmiştir.
Merkezde bu görev Aile ve Çocuk Hizmetleri Daire Başkanlığı’na ve Yetiştirme
Yurtları Daire Başkanlığı tarafından yürütülmektedir.
Yetiştirme Yurtları 13-18 yaş arası korunmaya muhtaç çocukları korumak,
bakmak ve bir iş veya meslek sahibi edilmeleri ve topluma yararlı kişiler
olarak yetiştirilmelerini sağlamakla görevli ve yükümlü olan yatılı sosyal
hizmet kuruluşlarıdır.
KORUNMA KARARININ ALINMASI, SÜRESI VE KALDIRILMASI
Korunmaya Muhtaç Çocukların araştırılıp bulunması, durumlarının incelenmesi
görevi İl Müdürlüklerinin sorumluluğundadır. Korunmaya Muhtaç Çocukların
duyurulmasında;
a) mahalli mülki amirler,
b) saglık kurum ve kuruluşları,
c) köy muhtarları,
d) genel kolluk kuvvetleri,
e) belediye zabıta memurları görevlidir.
Ayrıca, basın yayın organlarında çıkan haberler ihbar kabul edilir.
İl Müdürlüklerinde görevli sosyal hizmet uzmanlarınca incelemesi yapılan ve
korunma altına alınması uygun görülen çocuklara yetkili ve görevli
mahkemeden korunma kararı alınır ve öncelikle kendi ilinde değerlendirilir,
yaş ve cinsiyetine uygun kuruluş bulunmaması halinde ise en yakın ildeki bir
kuruluşa yerleştirilir.
Korunma kararı genel olarak çocuk reşit olana kadar devam eder. Ancak bu
karar, korunma kararına neden olan şartların ortadan kalkması halinde kurum
yetkililerinin önerisi üzerine ilgili mahkemece çocuk reşit olmadan önce
kaldırılabileceği gibi, reşit olduktan sonra da çocuğun rızası alınmak
şartıyla devamı hususunda karar verilebilir. Reşit olduktan sonra korunma
kararının devamı aşağıda belirtilen şartlara bağlıdır;
a) 18 yaşını tamamlamış olan korunmaya muhtaç çocuklardan;
1- Orta öğretime devam edenlerin 20 yaşına kadar,
2- Yüksek öğrenime devam edenlerin 25 yaşına kadar,
b) Öğrenime devam etmeyen 18 yaşını doldurmuş çocukların bir iş veya meslek
sahibi edilerek kendi kendilerine yeterli olabilmelerinin sağlanması
amacıyla 20 yaşına kadar,
c) Bedensel, zihinsel ve ruhsal engelleri nedeniyle sürekli bakıma muhtaç
durumda bulunan ve çalışmaktan aciz olan çocukların korunma kararları
uzatılabilir.
Bunlardan korunma kararı kalkmış, ancak tek başına yaşamını sürdüremeyecek
durumda bulunan kız çocukları, Kurumca himaye olunur. Bu çocukların emek
karşılığı iaşe, ibate ve harçlıkları Kurumca karşılanmak kaydıyla Kurum
hizmetlerinde çalışmaları da sağlanabilir.
Yetiştirme Yurtları Daire Başkanlığına bağlı Halen 109 (39 kız, 62 erkek, 4
karma) yetiştirme yurdunda 3420 kız, 7089 erkek olmak üzere 10509 çocuk
koruma altındadır.
Yasanın da öngördüğü biçimde söz konusu çocukların, Türk örf, adet, inanç ve
milli ahlakına sahip, kendine güvenen, insan sevgi ve saygısıyla dolu
Atatürkçü düşünce ve Atatürk İlke ve İnkılaplarına uygun olarak
yetiştirilmelerine, bir iş ve meslek sahibi olmalarına, 18 yaşından sonra da
izlenip desteklenmelerine özen gösterilmektedir.
Korunmaya muhtaç çocuklarımızın öğrenim görerek bir iş ve meslek sahibi
olmaları ve kendi kendilerine yeterli hale gelmeleri amaçlanmaktadır.
Yüksek öğrenime devam eden çocukların Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar
Kurumu’na bağlı Yüksek Öğrenim Öğrenci yurtlarında ücretsiz olarak
kalmaları, yemek yardımı ve öncelikli olarak kredi almaları sağlanmaktadır.
Okul başarı durumlarına göre yapılan sıralamada Aydın Kız Yetiştirme Yurdu
4.80 ile birinci, Kırklareli Yetiştirme Yurdu 4.01 ile ikinci, Antalya
Yetiştirme Yurdu ise 3.90 ile üçüncü olmuştur. Yükseköğretimi kazanan çocuk
sayısına göre yapılan sıralamada ise Denizli İli birinci, Isparta İl ikinci,
Ankara İli üçüncü olmuştur.
Çeşitli nedenlerde öğrenimlerine devam etmeyen çocuklar ise gerek kuruluş
döner sermaye atölyelerinde gerekse özel iş yerlerinde çalışmakta ve 3308
sayılı kanun gereği Milli Eğitim Bakanlığı’na bağlı Çıraklık Eğitim
Merkezlerine devamları sağlanmaktadır.
Ayrıca çeşitli nedenlerle öğrenimlerine devam edemeyen çocuklarımızın;
Milli Eğitim Bakanlığı Çıraklık ve Yaygın Eğitim Genel Müdürlüğü, Türkiye
Esnaf ve Sanatkarlar Konfederasyonu ile yapılan protokol gereği yine 3308
sayılı Kanun çerçevesinde çalışarak mesleki ve teknik eğitim almaları,
Türkiye İş Kurumu ile yapılan protokol sonucu İllerde açılan “İş Gücü
Yetiştirme Kurslarına” çocuklarımızın öncelikle katılımları sağlanmaktadır.
Bunların yanı sıra Turizm Bakanlığı Turizm Eğitimi Genel Müdürlüğü ile
yapılan protokol gereği her yıl 60 gencimiz Turizm Eğitimi Merkezlerinde
(TÜREM) Turizm Sektörüne ara insan gücü yetiştirme amacı ile ön büro,
servis, kat hizmetleri ve mutfak konularında eğitim almaktadır.
Kuruluş bakımındaki çocuklarımızdan ortaokul ve lise mezunu olan veya
beklemeli durumda olan 45 kız, 62 erkek olmak üzere toplam 107 çocuk vasıflı
hale gelmeleri amacıyla çeşitli meslek kurslarına (bilgisayar, daktilo,
muhasebe, vb.) devam etmektedir.
1050 çocuk ayni-nakdi yardımla ailesi yanında bakılmakta, 182 çocuk ise
koruyucu aile hizmetinden yararlandırılmaktadır.
Her yıl sayıları giderek artan korunmaya muhtaç çocukları topluma
kazandırmak, öğrenimini veya 18 yaşını tamamlayarak yurttan ayrılma
aşamasına gelen gençleri sosyal güvenceye kavuşturmak ve üretim sürecine
katmak amacıyla 3413 Sayılı Yasa gereği her yıl 1500 dolayında gencimiz
çeşitli kamu kurum ve kuruluşlarında işe yerleştirilmektedir.
Bununla amacımız; gençlerimizin bir iş veya meslek sahibi edilerek, kendi
kendilerine yeterli olabilmelerinin sağlanması ve kurumdan ayrıldıktan sonra
güvenli bir işe yerleştirilmeleri, yaşamlarını devam ettirecek geliri
kazanmaları ve böylece topluma yararlı bireyler olmalarıdır.
3413 sayılı Kanun ve ilgili tüzük hükümlerinden, korunma kararı alınmış olup
da;
a) Reşit oluncaya kadar sosyal hizmet kuruluşlarında kalmış,
b) Bir koruyucu aile yanına yerleştirilmiş,
c) Ayni ve nakdi yardım yapılarak ailesinin yanına gönderilmiş korunmaya
muhtaç çocuklar yararlanırlar.
3413 sayılı yasanın yürürlüğe girdiği 1988 yılından bugüne kadar 24.055
gencimiz işe yerleştirilmiştir.
Bu gençlerimizden bir çoğu Devletimizin çeşitli kademelerinde önemli yerlere
gelmiştir.
Yurtlarımızda korunma altında bulunan gençlerimize reşit olmadan önce 3413
ve 657 sayılı Kanunlar konusunda mutlaka bilgi verilmelidir. 3413 sayılı
Kanun’dan gençlerimiz bir defa yararlanabileceğini, 657 sayılı Kanun’a göre
3 gün işe gitmeyince müstafi sayılacağını bilmelidir. Daha önce hiç işe
girmemiş olan gençlere öncelik verilmektedir.
2828 sayılı Kanunun 32.maddesi gereğince Yetiştirme Yurtlarımızda korunma
kararı devam eden kız çocuklarından evlenenlere çeyiz ihtiyaçlarını
karşılamak ve bir defaya mahsus olmak üzere en yüksek Devlet Memuru
aylığının bir buçuk katı tutarında evlenme yardımı yapılır. Bu yardım hiçbir
vergi ve kesintiye tabi tutulmaksızın ödenir.
Gençlik Evleri Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Genel Müdürlüğü'ne
bağlı Il Sosyal Hizmetler Müdürlüklerince işletilir. Devlet memuru olarak
işe girenler Gençlik evlerinden 6 ay, özel sektörde işe girenler 8 ay
süreyle yararlanabilirler.
Çocuklarımızın okul başarılarının yükseltilmesi, öz güvenlerinin
geliştirilmesi, olumlu sosyal ilişkiler kurmaları ve hayata hazırlanmaları
için kültürel, sanatsal etkinliklere katılımları sağlanmakta, bunun içinde
sivil toplum kuruluşları, gönüllü kişiler, kamu kurum ve kuruluşlarından
destek alınmaktadır.
Bu doğrultuda Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğü ile Genel Müdürlüğümüz
arasında bütün spor branşlarında Gençlik ve Spor Etkinliklerinin
başlatılması ve geliştirilmesi, personel ve araç desteği, (monitör,
antrenör, hakem, gençlik animatörü, spor eğiticisi ve her türlü araç, gereç,
tesis) sağlanması yönünde protokol imzalanmıştır. Bu protokol çerçevesinde
çeşitli spor branşlarında (futbol, judo, atletizm, güreş ve voleybol)
yetiştirme yurtları arası yarışma ve turnuvalar düzenlenmektedir.
Ayrıca Türk Eğitim Derneği Genel Merkezi ile Yetiştirme Yurtlarındaki
çocuklarımızın satranç öğrenmeleri daha sonra turnuvalar düzenlenmesi
amacıyla bir protokol imzalanmıştır. Ankara ilinde başlayan bu uygulama
diğer illerde de yaygınlaşmakta olup zaman zaman turnuvalar
düzenlenmektedir.
Yetiştirme Yurtlarımızda korunma altında bulunan başarılı ve ailesi yanında
ya da yakınları yanında tatil yapma olanağı bulamayan çocuklarımızın yaz
tatillerini en iyi şekilde geçirebilmeleri amacıyla diğer kamu ve gönüllü
kuruluşların tesislerinde çeşitli kamp programları düzenlenmektedir.
|
|
T.C.